Wat is een tropenrooster?

Een tropenrooster is een aanpassing in de een indeling van de dag of week van een basisschool of bedrijf die gebaseerd is op het zoveel mogelijk vermijden van leren en werken onder warme temperaturen. In feite probeert men met een tropenrooster het werk of het leerproces onder aangenamere temperaturen te laten uitvoeren dan het normale of standaard rooster. Een tropenrooster is vooral een term die wordt gebruikt in het onderwijs en dan met name op de basisschool maar steeds meer bedrijven gebruiken deze term om hun roosters aan te passen. Dit doen ze als er sprake is van een hittegolf of een andere langdurige periode waarin werknemers worden gehinderd door hitte. Het bestuur van basisscholen en het bedrijfsleven hebben van de overheid een grote mate van vrijheid gekregen om een tropenrooster in te stellen als er sprake is van zeer warm weer.

Doelstelling tropenrooster
Het doel van het tropenrooster is het welzijn van de werknemers, leerlingen en docenten te bevorderen. In het bedrijfsleven wordt steeds vaker de term tropenrooster gebruikt en wordt ook een dergelijk rooster ook vaker ingevoerd. Daarbij kun je denken aan een verschuiving van de werkuren zodat men eerder gaat beginnen met werken en daardoor ook eerder kan stoppen. Dat betekent in de praktijk dat men meestal in de vroege ochtend start wanneer het nog enigszins koel is en in de middag stopt wanneer het warm is. Naast de gezondheid van de werknemers en leerlingen is het tropenrooster ook bevorderlijk voor de productiviteit van een bedrijf. Onder hoge temperaturen neemt namelijk de concentratie van mensen af en raakt men bovendien sneller vermoeit en uitgeput.

Waarom een tropenrooster invoeren?
Wettelijk is er geen verplichting die bepaald dat er een tropenrooster moet worden ingevoerd en bij welke temperaturen het werk stilgelegd moet worden. Wel komt er vanuit de Arbowetgeving duidelijk naar voren dat werkgevers en werknemers verantwoordelijkheden dragen als het gaat om veilig werken en het bevorderen van de veiligheid en gezondheid van de werknemers en alle andere aanwezigen op de werkvloer of het bedrijfsterrein. Werken onder hoge temperaturen in de volle zon is zeer risicovol en moet daarom zoveel mogelijk vermeden worden. Als een tropenrooster daarbij een oplossing kan bieden dan verdient het de aanbeveling om een dergelijke roosteraanpassing in te voeren.

Wat is arbeidstijdverkorting en arbeidsduurverkorting?

Arbeidstijdverkorting wordt meestal afgekort tot ATV. De arbeidstijdverkorting houdt in dat het totaal aantal werkdagen van een werknemer structureel wordt ingekort. Deze structurele verkorting van arbeidsdagen is van toepassing voor alle medewerkers die onder een cao vallen waarin de desbetreffende arbeidstijdverkorting is opgenomen. De arbeidsduurverkorting ADV kan echter ook van toepassing zijn op het dienstverband van de werknemer of werkneemster. Tussen deze twee termen zit een verschil. Dit is onder andere hieronder beschreven.

Invoering van ATV
De arbeidstijdverkorting is voor het eerst ingevoerd in 1982, dit gebeurde naar het akkoord van Wassenaar. Door de invoering van arbeidstijdverkorting trachtte men de werkloosheid te bestrijden. Het beschikbare werk zou over een groter aantal personeelsleden kunnen worden verdeeld. In de praktijk heeft de invoering van ADV en ATV nog niet overduidelijk een positief effect gehad op de vergroting van de werkgelegenheid. Werkgevers hebben de ADV en ATV voornamelijk gebruikt voor het vergroten van de arbeidsproductiviteit van de werknemers die ze in dienst hebben.

ATV, ADV en de cao
De cao’s in Nederland zijn verschillend, in sommige sectoren wordt ATV en ADV wel opgenomen in de cao en in andere sectoren niet. Bedrijven die actief zijn in de sector Industrie & nijverheid passen over het algemeen het meest het gebruik van ATV toe. Bedrijven die actief zijn in de sector Zakelijke dienstverlening passen ATV het minste toe in Nederland.

Wat is ATV?
Doormiddel van ATV wordt het totaal aan werkdagen van een werknemer of werkneemster structureel vermindert. Dit komt er in de praktijk op neer dat een werknemer of werkneemster een paar dagen vrij is per jaar. De dagen die een werknemer vrij krijgt worden soms door de werknemers zelf bepaald maar het is ook mogelijk dat het bedrijf verplichte ATV-dagen hanteert. De manier waarop een bedrijf met ATV omgaat is vastgelegd in de cao waaronder het bedrijf valt.

Wat is ADV?
ADV is arbeidsduurverkorting. Dit houdt in dat de werknemer of werkneemster tot zijn of haar pensioen minder uren per week hoeft te werken. De ADV kan op verschillende manieren worden ingevoerd. Meestal kiest men er voor om de werkweek met een aantal uren in te korten. Ook kan men er voor kiezen om een VUT-regeling te treffen.

Verschil tussen ADV en ATV
De arbeidstijdverkorting ATV verschilt met de arbeidsduurverkorting ADV. De ATV is een structurele verkorting van het aantal werkdagen van een werknemer. Bij ATV worden deze worden de roostervrije dagen ingepland. ADV is meer gericht op het verkorten van de werkweek. Werknemers met ADV hebben een kortere werkweek van bijvoorbeeld 38 of 36 uur.