Wat wordt bedoelt met de bouwfraude of bouwfraudezaak?

De bouwfraude of de bouwfraudezaak is een term die verwijst naar de periode waarin tussen 1990 en 2000 in Nederland onregelmatigheden zijn opgetreden bij de aanbestedingsprocedures van overheidsprojecten. De bouwfraude gaat vooral over de geheime prijsafspraken tussen bouwbedrijven. Deze geheime prijsafspraken zorgden er voor dat er oneerlijke concurrentie plaatsvond in de bouwsector bij aanbestedingen van de overheid. De mogelijke misstanden bij de aanbestedingen van de overheid zijn in 2002 onderzocht.  Dit gebeurde doormiddel van een parlementaire enquête.

De kern van de bouwfraudezaak
De overheid deed voor onder andere wegenbouwprojecten en de aanleg van tunnels aanbestedingen. In plaats van een eerlijke concurrentie tussen aannemers werden er echter bij de offertes tussen de aannemers onderlinge afspraken gemaakt.  De aannemers verdeelde de opdrachten van de overheid onder elkaar terwijl die openbaar aanbesteed moesten worden. De aannemer die de opdracht verkreeg moest aan de overige concurrenten in ieder geval de kosten vergoeden die gemaakt werden voor het opstellen en uitbrengen van de offerte. De afspraken tussen de aannemers werden gemaakt door regelmatig een vergadering te houden. Naast de onderlinge afspraken tussen de aannemers werden ook in een aantal gevallen ambtenaren gefêteerd of in sommige gevallen omgekocht.

Omvang van de bouwfraudezaak
De omvang van de bouwfraudezaak is groot. In totaal zouden 344 Nederlandse bouwbedrijven zich schuldig hebben gemaakt aan fraude. Het daadwerkelijke aantal bouwbedrijven dat zich met fraude zou hebben ingelaten kan veel hoger liggen. Niet alle gevallen van fraude kunnen namelijk bewezen worden. De bouwbedrijven waarbij fraude werd geconstateerd zijn op 11 februari 2005 met de regering overeengekomen dat er een schadevergoeding door de schuldige bedrijven moet worden betaald. Deze gezamenlijke schadevergoeding werd vastgesteld op 70 miljoen euro.

Ook tegenwoordig wordt bij aanbestedingen en twijfel over de toekenning van opdrachten door de overheid nog regelmatig teruggedacht aan de bouwfraudezaak. Daarom hoort men ook nu nog het woord bouwfraude.

Wat is een geografisch informatiesysteem GIS datasysteem en waar wordt het voor gebruikt?

GIS is een afkorting die staat voor geografisch informatiesysteem. Dit is een systeem waarin informatie wordt opgeslagen over objecten die geografisch aan een locatie gebonden zijn. Hierbij kan gedacht worden aan diverse reële objecten zoals woningen, utiliteit, wegen en leidingen. Daarnaast kunnen ook virtuele objecten in een GIS datasysteem worden ingevoerd zoals eigendomsverhoudingen en bestuurlijke gebiedsindeling. Ook de procedures die aan deze informatie verbonden zijn kunnen tot het GIS worden gerekend. Evenals het personeel, de organisatie en de bijbehorende data die nodig is voor het toepassen van het geografisch informatiesysteem.

Waarvoor wordt GIS gebruikt?
GIS is breed, er kan zeer veel informatie in worden opgeslagen. Geografische informatie wordt ook wel geo-informatie genoemd en kan in GIS worden bewerkt en beheert. Ook kan het GIS worden gebruikt om informatie te analyseren, te integreren en gegevens te presenteren. Dit beheren en bewerken van een geografisch informatiesysteem wordt binnen een organisatie meestal door een GIS-afdeling uitgevoerd. Deze afdeling is binnen de organisatie verantwoordelijk voor het verstrekken van de juiste geo-informatie. Op basis van deze informatie kunnen organisaties bepalen welke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd op een specifieke locatie. Bij de aanleg van infra kunnen echter meerdere organisaties betrokken zijn. Daarom is het belangrijk dat geo- informatie gedeeld kan worden tussen organisaties. Dit kan via een geo-portaal. Dit is een GIS dat op webservices is gebaseerd. In een geo-portaal wordt via geo-services informatie gecombineerd die afkomstig is van verschillende organisaties.

Wie maken gebruik van GIS?
De informatie die in GIS kan worden verwerkt kan door verschillende instanties en organisaties worden aangeleverd. Hierbij kan gedacht worden aan universiteiten, overheidsinstellingen en nutsbedrijven. Deze instanties kunnen informatie verschaffen over de locatie van riolering, drinkwaterleidingen, gasleidingen, elektriciteitsleidingen en glasvezelnetwerken. Er kan in de praktijk gebruik worden gemaakt van een driedimensionaal GIS. In dit 3D geografisch informatiesysteem kan de locatie, hoogte en diepte van bepaalde geografische objecten worden bepaald. Het GIS wordt naast overheidsinstanties en nutsbedrijven ook gebruikt door bouwbedrijven en infrabedrijven. Ook telecombedrijven maken gebruik van GIS. Het geografisch informatiesysteem wordt zowel door de profit als de non-profit sector gebruikt.

Leidingwaterbelasting gaat omhoog

De overheid wil dat de basisvoorzieningen van haar bevolking gegarandeerd zijn. Onder de basisvoorzieningen vallen alle voorzieningen die mensen nodig hebben om goed te kunnen wonen. Voorbeelden van basisvoorzieningen zijn de mogelijkheid om gas en elektriciteit te gebruiken. Ook het openbaar vervoer en het gebruik van leidingwater wordt volgens de overheid tot belangrijke basisvoorzieningen gerekend. De overheid wil er voor zorgen dat deze basisvoorzieningen altijd aanwezig zijn. Om dit te bewerkstelligen worden de meeste basisvoorzieningen onder toezicht van de overheid geregeld. Hiervoor heeft de overheid nutsbedrijven opgericht. Deze nutsbedrijven dienen een algemeen nut. Het dienen van het nut staat voorop en is belangrijker dan de winstgevendheid van nutsbedrijven.  Desondanks kunnen nutsbedrijven er soms niet onderuit dat de prijzen van de geleverde ‘producten’ omhoog moeten.

Prijs van waterbelasting stijgt
Daarnaast kunnen de prijzen van de belasting op de geleverde ‘producten’ ook omhoog gaan. De regeringspartijen VVD en PvdA steunen een verhoging op de leidingwaterbelasting. Samen met andere leden in de Kamer vormen ze een Kamermeerderheid. De belasting op leidingwater wordt verhoogd met een tarief dat aflopend is. Er is geen plafond verbonden aan de belastingverhoging.

Voor zowel bedrijven als huishoudens is water uitermate belangrijk. De belasting zal daarom door iedereen betaald moeten worden. Voor een huishouden zal de belasting ongeveer 30 euro bedragen. Grote bedrijven die veel gebruik maken van water kunnen rekenen op een hoge belasting. De allergrootste bedrijven kunnen op jaarbasis wel meer dan één miljoen euro betalen aan belasting op het gebruik van leidingwater.

Het is nog onduidelijk of de Kamer ook daadwerkelijk grote bedrijven enorme belastingen wil laten betalen voor het gebruik van leidingwater. De Tweede Kamer is hierover verdeeld. Er wordt gesproken over het invoeren van een plafond. Toch is ook hier geen overeenstemming voor bereikt. Grootverbruikers moeten wel voor een deel worden ontzien, desondanks moet de prikkel wel aanwezig blijven om het gebruik van leidingwater te verminderen.

Zuinig omgaan met leidingwater
Ook andere bedrijven en huishoudens moeten door de leidingwaterbelasting gestimuleerd worden om zuiniger met water om te gaan. Er treed in het dagelijks leven veel verspilling op bij het gebruik van leidingwater. Huishoudens kunnen deze verspilling beperken. Hierbij kan gedacht worden aan het laten draaien van een wasmachine en vaatwasser wanneer deze voldoende gevuld is. Ook op andere manieren kunnen huishoudens het gebruik van leidingwater beperken waardoor naast een beperking van de kosten van leidingwater ook nog een besparing voor het milieu tot stand wordt gebracht.

Reactie Technisch Werken
Schoon leidingwater is in Nederland een vanzelfsprekendheid. Het leidingwater in Nederland is van zeer hoge kwaliteit en kan zonder problemen worden gedronken. Volgens sommigen is het water dat in Nederland uit de kraan komt nog gezonder dan de flessen bronwater die gekocht kunnen worden in de supermarkt. Deze kwaliteit is natuurlijk geweldig. Toch moet er een intensief zuiveringsproces aan te pas komen voordat de kwaliteit van drinkwater eenmaal op dit niveau is gebracht. Dit zuiveringsproces kost veel energie.

Het water dat doormiddel van het zuiveringsproces op de kwaliteit van drinkwater is gebracht wordt in het dagelijks leven overal voor gebruikt. Het drinkwater wordt niet alleen gebruikt voor de consumptie en het spoelen van de vaat. Het wordt op talloze manieren gebruikt. Voor de douche, bad, de wasmachine enz. Voor veel van deze toepassingen is schoon drinkwater een vereiste. Maar is schoon drinkwater ook noodzakelijk voor het spoelen van de WC of voor het besproeien van de planten in de tuin? Er zou eigenlijk naast schoon drinkwater ook een andere minder gezuiverde waterbron aanwezig moeten zijn voor toepassing op deze gebieden.

Wat zijn nutsbedrijven en wat doen deze bedrijven?

Nutsbedrijven zijn vaak door de overheid opgericht en dienen voor het algemeen ‘nut’. De diensten van nutsbedrijven zijn van openbaar nut en zijn vaak zo belangrijk voor de maatschappij dat men er eigenlijk niet meer zonder kan. Daarom wil de overheid garanderen dat haar burgers van de diensten van nutsbedrijven gebruik kunnen maken. Concurrentie en economische belangen zoals winstgevendheid zijn vaak van ondergeschikt belang. Nutsbedrijven bevinden zich vaak in een monopolypositie waardoor concurrentiestrijd vaak niet aan de orde is. In de negentiende en twintigste eeuw zijn er door de overheid in Nederland veel nutsbedrijven opgericht.

Voorbeelden van nutsbedrijven
Er zijn verschillende voorbeelden van bedrijven die een algemeen nut dienen en daardoor belangrijk zijn voor het functioneren van een samenleving of maatschappij. Hieronder staan een aantal belangrijke voorbeelden van voorzieningen die door een nutsbedrijf geleverd worden.

Watervoorziening
Nutsbedrijven kunnen zich richten op drinkwatervoorziening omdat drinkwater van levensbelang is voor mensen. Burgers moeten er zeker van zijn dat ze drinkwater ter beschikking hebben. Daarnaast moeten burgers er van uit kunnen gaan dat het drinkwater van voldoende kwaliteit is om daadwerkelijk te drinken.

Elektriciteitsvoorziening
Ook de elektriciteitsvoorziening is in handen van een nutsbedrijf. Zonder elektriciteit kunnen veel bedrijven niet draaien en hebben ook ziekenhuizen, scholen en overheidsgebouwen een probleem. Naast de utiliteit zijn ook de burgers afhankelijk van elektriciteit. Hoewel de elektriciteitsvoorziening in handen is van een nutsbedrijf zijn de burgers wel vrij om te kiezen voor een energieleverancier.

Gasvoorziening
Naast elektriciteit is ook de voorziening van gas in handen van een nutsbedrijf. Gas is voor een samenleving van groot belang. Doormiddel van gas kan onder andere worden gekookt en kunnen daarnaast gebouwen van warmte worden voorzien. Daarom is ook de gasvoorziening in handen van een nutsbedrijf.

Openbaar vervoer
Ook openbaar vervoer is in handen van nutsbedrijven. De overheid wil graag dat burgers in Nederland verzekerd zijn van een mogelijkheid om zich doormiddel van openbaar vervoer te verplaatsen. Ook afgelegen plaatsen zijn vaak doormiddel van openbaar vervoer te bereiken.

Invloed van de overheid op nutsbedrijven
De overheid heeft invloed op nutsbedrijven. Toch hebben veel nutsbedrijven de afgelopen jaren door de overheid meer vrijheid gekregen in de besluitvorming. De politiek is verdeeld over de vrijheid die nutsbedrijven hebben in hun besluitvorming over belangrijke investeringen. Het geld wat nutsbedrijven besteden wordt namelijk door de overheid verstrekt. De belastingbetaler betaalt uiteindelijk de nutsbedrijven en het personeel wat daar werkzaam is. Bepaalde politieke partijen willen dat de overheid meer invloed heeft op wat er met het geld wordt gedaan. Zo moet de overheid volgens deze partijen meer invloed kunnen uitoefenen op de geplande investeringen en de benoeming van managers in hoge bestuursfuncties.