Zonnepanelen slecht voor de gezondheid?

Zijn zonnepanelen slecht voor de gezondheid? Dat is een vraag die regelmatig voorbij komt op internet. Toch is het antwoord op de vraag niet makkelijk vindbaar. Zonnepanelen geven een bepaalde straling in de vorm van een elektromagnetisch veld. Dit is een veld met straling dat de zonnepanelen zelf opwekken. Toch is de straling hiervan erg zwak. Zonnepanelen geven laagspanning daarom is een omvormer nodig die de laagspanning geschikt maakt voor het lichtnet. Deze omvormer heeft ook een elektromagnetisch veld.

Elektromagnetisch veld omvormer
Op internet gaat het als men het heeft over de gezondheidsrisico’s van zonnepanelen vooral over het elektromagnetisch veld rondom de omvormer. Toch blijft ook deze elektromagnetische straling ruim onder de zogenaamde blootstellinglimiet. Deze blootstellinglimiet is de maximale dosis aan elektromagnetische straling waaraan een mens blootgesteld kan worden voordat er daadwerkelijk gezondheidsklachten optreden. Bij het bepalen van de blootstellingslimieten is bovendien met een veiligheidsmarge rekening gehouden omdat er nog veel moet worden uitgezocht met betrekking tot de schadelijke effecten van elektromagnetische straling.

Afstand tot elektromagnetisch veld
Het is in ieder geval bekend dat de kracht van een elektromagnetisch veld afneemt naar mate de afstand groter wordt. Hierbij wordt de vuistregel gehanteerd dat de sterkte van een elektromagnetisch veld vier keer zo klein wordt als de daadwerkelijke afstand tussen een object en een elektromagnetisch veld twee keer zo groot wordt. Hoe verder iemand zich dus bij een elektromagnetisch veld uit de buurt bevind hoe minder groot de kans is op eventuele gezondheidsklachten. Men zou daarom een omvormer zo ver mogelijk bij de slaapplekken en huiskamer uit de buurt kunnen plaatsen.

Wetenschappelijk bewijs
Veel wetenschappelijk bewijs is er niet betrekking tot stralingsgevaar vanuit zonnepanelen. Toch zijn er veel mensen met stralingszorgen. De bezorgdheid met betrekking tot de effecten van straling kan voor sommige mensen al stress opleveren. Gelukkig kan men technisch het nodige doen om straling zoveel mogelijk uit de buurt te houden van mensen. Hou er rekening mee dat elektrische apparatuur altijd een bepaalde mate van straling met zich meebrengt. Daar kun je nooit geheel aan ontkomen.

Mocht u over aanvullende informatie over dit onderwerp beschikken, die van belang is om te delen op internet, dan kunt u dit mailen via de contactpagina.

Waaruit bestaat een geothermie installatie?

Geothermie is aardwarmte en kan worden aangewend als verwarmingsbron of indirect als energieleverancier worden gebruikt waarbij de aardwarmte bijvoorbeeld wordt omgezet in elektrische energie. Geothermie is een effectieve alternatieve energiebron omdat er bij deze installaties nauwelijks CO2 vrij komt in de atmosfeer. Dat maakt geothermie veel milieuvriendelijker dan bijvoorbeeld aardgas. Voordat met een geothermie-installatie gaat bouwen moet met een grondig onderzoek doen. Zo moet men een goed beeld hebben van de aardbodem en de aardlagen waarin warm grondwater aanwezig is. Als men dit in kaart heeft gebracht en de uitkomst interessant genoeg is, kan men gaan bouwen. Een geothermie-installatie bouwt men niet zomaar. Een dergelijke installatie kost miljoenen en moet daarom zorgvuldig worden gebouwd door professionele bedrijven. Een geothermie installatie bestaat uit een aantal onderdelen. Deze onderdelen zijn hieronder in een aantal alinea’s beschreven.

Putten
Allereerst zijn er twee schachten nodig die ook wel putten worden genoemd. Deze putten worden met een grote boorinstallatie geboord en zijn ongeveer 2 kilometer lang. Op 2 kilometer diepte is de aardwarmte ongeveer 60 tot 80 graden Celsius. De put wordt tot onder het grondwater geboord. Er moet dus rekening worden gehouden met de grondwaterstand voordat men gaat boren. Het warme water wordt uit de put omhoog gepompt.

Het is natuurlijk wel belangrijk dat de putten of schachten niet in elkaar storten tijdens het oppompen van het warme grondwater. De ondergrondse druk is hierbij een belangrijke factor. Deze druk kan er voor zorgen dat de schachten in elkaar gedrukt worden. Dat moet worden voorkomen en daarvoor worden buizen geplaatst in het boorgat van de put. Deze buizen worden vervolgens vastgezet met cement. Op die manier zijn de schachten verankert.

De uiteinden van schachten of putten zijn onder de grond ongeveer 1 tot 2 kilometer van elkaar verwijderd. Dat is noodzakelijk want via de ene put wordt warm water opgepompt en via de andere put wordt koud of afgekoeld water weer naar beneden gepompt. Dit koude water wordt vervolgens weer opgewarmd door de aarde en het overige grondwater zodat het weer opgewarmde water naar boven gehaald kan worden in de eerst schacht. Zo ontstaat er een circulair systeem waardoor het volume aan grondwater gelijk blijft en bodemdaling wordt voorkomen of geminimaliseerd.

Warmtewisselaar

Het opgepompte warme water stroomt door buizen in een warmtewisselaar. In deze warmtewisselaar komt het warme grondwater in contact met het water van het verwarmingssysteem. Dit water wordt door het grondwater verwarmt. Er vindt uitwisseling van warmte plaats vandaar de term warmtewisselaar. Het opgewarmde water stroom uit de warmtewisselaar naar de verwarmingssystemen van gebouwen, utiliteit en woningen. Een pomp zorgt er voor dat het afgekoelde grondwater weer naar beneden wordt gepompt via de juiste put. Daardoor komt het afgekoelde grondwater weer op dezelfde diepte waar het ook vandaan werd gepompt via de andere put.

Pompen
In de alinea’s hiervoor is een paar keer het woord ‘pomp’ gebruikt. Een geothermische installatie kan niet zonder een paar pompen waarmee het water wordt opgepompt uit de aardbodem en teruggepompt naar de oorspronkelijke diepte. Deze pompen worden net als de warmtewisselaar in een gebouw geplaatst van ongeveer twintig bij twintig meter. Hierin zijn vaak ook filters geplaatst voor het filteren van het grondwater.

Ontgassingsinstallatie
Samen met het grondwater kan ook aardgas naar boven komen. Dit brengt extra risico’s met zich mee in de vorm van brandgevaar en explosiegevaar. Om die reden wordt er meestal een ontgassingsinstallatie met een ontgassingstank. Dit is een veiligheidsvoorziening. Als er aardgas aanwezig is kan er ook een noodfakkel worden aangebracht die er voor zorgt dat het aardgas wordt afgefakkeld.

Technische ruimte
Tot slot is er nog een technische ruimte nodig voor het uitvoeren van revisie, reparatie en onderhoud. Een geothermie installatie heeft net als andere grote installaties onderhoud nodig. Vooral de aanwezigheid van aardgas kan voor extra risico’s zorgen waardoor het onderhoud en de reparaties door specialisten moet gebeuren met een werkvergunning en verschillende veiligheidscertificaten.

Geothermie en duurzaamheid

Geothermie is een ander woord voor aardwarmte en wordt steeds vaker genoemd als een goed alternatief voor aardgas. Dat is geen wonder want geothermie is altijd aanwezig en daardoor een onuitputtelijke duurzame energiebron. Veel woningen hebben nog een centrale verwarming waarin aardgas wordt verbrand om warm cv-leidingwater te realiseren. Het verstoken van aardgas staat echter ter discussie vanwege de CO2 uitstoot maar ook vanwege het feit dat aardgas een fossiele brandstof is die niet onuitputtelijk is.

Aardwarmte is onuitputtelijk duurzaam
Aardwarmte is de warmte die de aarde zelf afgeeft en is daardoor onuitputtelijk. Daarvoor moet men echter wel diep in de aardkorst boren. Hoe dieper men in de aardlagen boort hoe hoger de temperatuur wordt. Dat betekent dat men diep moet boren om voldoende warmte te winnen voor verwarmingsinstallaties van woningen en utiliteitscomplexen. Het boren van een schacht kost miljoenen euro’s. De geothermische dieptemaat is een belangrijke factor in de prijs van het boren naar aardwarmte of geothermie.

Geothermische dieptemaat
Aardwarmte wordt naar boven gehaald doormiddel van grondwater. Grondwater bevind zich in verschillende bodemlagen en heeft daardoor ook een verschillende temperatuur. Gemiddeld wordt de temperatuur van de aardbodem 35 °C tot 40 °C hoger naar mate men dieper boort. De diepte waarop men boort naar aardwarmte wordt ook wel de geothermische dieptemaat genoemd. De dieptemaat waarop men op een bepaalde aardwarmte stuit is echter niet in elk land hetzelfde en ook binnen een land verschilt de warmte die men aantreft in de aardlagen. Dat maakt het lastig om een vaste geothermische dieptemaat te bepalen waarop men een bepaald rendement aan geothermie kan aantreffen. Als men in een bepaalde regio gebruik wil maken van aardwarmte zal men daarom eerst een grondig bodemonderzoek moeten doen naar de aardlagen en de aanwezigheid van (warm) grondwater.

Warmteanomalieën
De geothermische dieptemaat oftewel de aardlaag waar een bepaalde aardwarmte wordt aangetroffen is verschillend zoals in de alinea hierboven beschreven is. Dat betekent dat er positieve en negatieve afwijkingen kunnen zijn in de aanwezige warmte. Deze afwijkingen van de standaard noemt men ook wel warmteanomalieën. Deze afwijkingen kunnen bijvoorbeeld ontstaan door lagen met vulkanische activiteit. Denk hierbij aan de geisers op IJsland waaruit kokend heet water naar boven spuit. Dit is een voorbeeld van geothermie waarbij enorm veel heet water vrij komt. Er zijn echter meerdere locaties waar vulkanische activiteit aanwezig is en het water op een redelijk kleine diepte al kokend heet is. Deze anomalieën zijn waardevol voor geothermie. In de geothermie worden deze beschouwd als hoogenthalpie vindplaatsen.

Direct en indirect gebruik van geothermie
Hoogenthalpie vindplaatsen zijn op verschillende locaties in de wereld aanwezig. Deze locaties worden wereldwijd gebruikt als energiebronnen voor het opwekken van elektrische stroom. Dit gebeurd in een geothermiecentrale. Daarbij maakt men bijvoorbeeld gebruik van een warmte-krachtkoppeling (WKK). Dit is echter een vorm van indirect gebruik van geothermie met een hoog rendement. Men kan echter ook direct gebruik maken van geothermie. Daarbij gaat men het warme grondwater direct door een verwarmingssysteem heen pompen.

Aardbodemdaling door geothermie?
Er zijn risico’s verbonden aan het gebruik van warm grondwater. Door grondwater uit de aardbodem te pompen bestaat er een kans dat de aardbodem gaat dalen als het grondwatervolume aanzienlijk afneemt. Daarom gebruikt men bij geothermie vaak installaties waarbij ook weer afgekoeld water teruggepompt wordt in de aardbodem zodat het volume aan grondwater ongeveer gelijk blijft.

Wat is geothermie?

Geothermie is een ander woord voor aardwarmte en is tevens een verzamelnaam voor technologie waarmee warmte uit verschillende aardlagen wordt gewonnen, getransporteerd en gebruikt om gebouwen en andere voorzieningen te verwarmen. Als men het in het kader van de energietransitie heeft over geothermie dan doelt men meestal op installaties waarmee warm grondwater uit diepere aardlagen naar boven wordt gepompt. Dit warme water wordt vervolgens via verwarmingssystemen overgedragen op de omgeving die daardoor wordt verwarmt. Het water wordt bij deze warmteafgifte afgekoeld. Het afgekoelde water wordt vervolgens weer in de aardbodem gepompt via een andere buis. Daar wordt het water weer door de diepere aardlagen verwarmd en mengt het zich met het overige grondwater. Dit wordt vervolgens opgepompt. Op die manier ontstaat in feite een circulair systeem waardoor bodemdaling wordt voorkomen en er ook geen tekort ontstaat aan water.

Wat betekent geothermie?
Het woord geothermie is een samenvoeging van de Griekse woorden geo (dat vertaald wordt met ‘aarde’) en thermos (dat vertaald kan worden met ‘warmte’). Deze vertaling zorgt er voor dat geothermie letterlijk vertaald kan worden met het woord ‘aardwarmte’. Aardwarmte is een energiebron die tot de duurzame energiebronnen wordt gerekend omdat aardwarmte altijd aanwezig is en dus niet opraakt. Aardwarmte is daardoor duurzamer dan fossiele brandstoffen die overigens uit de aardbodem worden gehaald. Echter worden de fossiele brandstoffen verbrand om warmte te realiseren. Bij het verbranden komt echter CO2 vrij en andere schadelijke stoffen zoals fijnstof. Door direct warmte te transporteren zonder brandstoffen te verbranden bespaard men energie en zorgt men er tevens voor dat er geen schadelijke stoffen in het milieu terecht komen. Toch kunnen er wel gassen vanuit de aardbodem naar boven komen tijdens het winnen van warm grondwater. Daar dient men bij de installatie van een geothermische warmtepomp wel rekening mee te houden.

Wat is een energieverbruiksmanager?

Een energieverbruiksmanager is een apparaat of een applicatie (app) waarmee men op een display of digitaal op een smartphone, tablet of pc inzicht kan krijgen in het energieverbruik van een gebouw en de daarin aanwezige energieverbruikende apparaten en installaties. Met een energieverbruiksmanager kan men informatie inwinnen over het energieverbruik. Dit systeem is meestal gekoppeld aan een slimme meter of staat hiermee in contact. De meetgegevens van de slimme meter worden in de energieverbruiksmanager gevisualiseerd aan de gebruiker. De meterstanden die door de slimme meter worden geregistreerd worden vertaald in grafieken en tabellen. Dat maakt het voor mensen mogelijk om inzicht te krijgen in de momenten waarop veel of juist weinig energie wordt verbruikt in een bepaald gebouw.

Energieverbruik managen
Energieverbruiksmanagers zijn er in verschillende soorten. Zo zijn er fysieke kastjes maar er zijn ook digitale energieverbruiksmanagers zoals de eerder genoemde app of de programma’s die men kan bekijken op een tablet of op een pc. De programma’s kunnen heel uitgebreid zijn. Zo kan men in tabellen en grafieken een duidelijk beeld krijgen van het energieverbruik. Dit energieverbruik kan men dikwijls ook vergelijken met verschillende periodes die zijn geweest. Men kan het energieverbruik per dag inzichtelijk krijgen. Sommige dagen maakt men meer gebruik van bepaalde energieverslindende apparaten en dat heeft een effect op de meetresultaten die worden gemeten door de slimme meter. Deze meetgegevens worden vervolgens weer doorgestuurd naar de energieverbruiksmanager.

Op die manier kan men meer inzicht krijgen in het energieverbruik en kan met het energieverbruik ook gaan managen. Men kan dan namelijk bepalen welke apparaten veel of weinig energie verbruiken. Indien mogelijk kan men de installaties en apparaten die veel energie verbruiken gaan vervangen voor energiezuinige varianten. Op die manier kan men een woning meer klimaatneutraal of CO2 neutraal maken en bovendien besparen op de energielasten.

Slimme meter of energieverbruiksmanager?
Uit de alinea’s hiervoor komt al een beetje naar voren dat een slimme meter en een energieverbruiksmanager twee verschillende apparaten of systemen zijn. Dat is in de praktijk ook zo. Een slimme meter is altijd een fysiek meetinstrument dat dikwijls in de meterkast is geplaatst. Een slimme meter meet het gasverbruik en het elektriciteitsverbruik. Deze meetgegevens zijn in principe voldoende om aan een energieleverancier door te geven. Een slimme meter wordt ook gebruikt om te meten hoeveel energie wordt teruggeleverd op het elektriciteitsnet.

Alleen meetgegevens maken geen tendens inzichtelijk met betrekking tot het energieverbruik. Men kan dus met een slimme meter niet goed inzichtelijk krijgen in welke periode pieken en dalen in het energieverbruik zijn gemeten en welke ontwikkelingen hierin zijn geweest. Dergelijke ontwikkelingen kan men wel inzichtelijk krijgen met een energieverbruiksmanager. Een energieverbruiksmanager staat wel in contact met de slimme meter. Dat is noodzakelijk want de energieverbruiksmanager meet zelf het energieverbruik niet. Het apparaat of de app wordt alleen gebruikt voor het inzichtelijk maken van gegevens.

Wat is een slimme meter?

Een slimme meter is een digitale energiemeter waarmee kan worden bijgehouden hoeveel elektrische stroom of gas is verbruikt. De slimme meter is daardoor een nieuwe soort gasmeter en elektriciteitsmeter in één. Slimme meters zijn geschikt voor het registreren van een zogenaamd dubbeltarief. Daarnaast is een slimme meter ook uitgerust met speciale technologie waardoor deze meterstanden op een afstand kan doorsturen. Deze meters worden ook gebruikt om bij te houden hoeveel elektrische energie wordt terug geleverd op het energienet. Deze terug levering van elektrische energie vindt plaats bij woningen met zonnepanelen of andere systemen waarmee elektrische energie kan worden opgewekt.

Slimme meter is niet slim
Een slimme meter is niet slim in de letterlijke zin. Dit houdt in dat deze meters niet voorzien zijn van hoogwaardige kunstmatige intelligentie. In plaats daarvan is een slimme meter meer een meetinstrument voor de energiesector. Slimme meters zijn echter wel uitgerust met een geheugen waarmee ze het energieverbruik van een gebouw digitaal kunnen opslaan. Dit geheugen is geplaatst in de elektriciteitsmeter. In deze meter worden de elektriciteitsmeterstanden én gasmetersstanden opgeslagen. Dit betekent dat de gasmeter is verbonden met de elektriciteitsmeter.

Naast deze mogelijkheid om gegevens op te slaan is deze energiemeter ook een communicatiesysteem omdat hiermee de meterstanden automatisch naar een energieleverancier kunnen worden gestuurd. Woningeigenaren kunnen echter ook zelf hun energieverbruik doormiddel van een slimme meter in kaart brengen. Daarvoor moet men echter wel een zogenaamde slimme thermostaat met display hebben, een energieverbruiksmanager of een speciale energieverbruik-app.

Dubbeltarief
Zoals hiervoor genoemd kunnen slimme meters worden gebruikt voor de registratie van een enkeltarief en een dubbeltarief. Bij een dubbeltarief is er sprake van een piek en een dal in de tariefopname. Dit is meestal gekoppeld aan een lager tarief gedurende de nacht en een hoger tarief gedurende de dag. Het wordt ook wel een hoog-laag tarief genoemd. De energieleverancier brengt dan twee verschillende tarieven in rekening bij de energieafnemer. Een slimme meter maakt deze gegevens inzichtelijk voor de energiegebruiker en is daardoor een interessant meetinstrument.

Energie terugleveren
Het terugleveren van energie op het energienet wordt een steeds belangrijker onderwerp in de energiesector. Er worden in Nederland steeds meer energiezuinig en CO2 neutrale woningen gebouwd. Hierbij kun je denken aan het type nulwoning of een passiefhuis. Deze woningen gebruiken een groot deel van het jaar niet of nauwelijks energie en kunnen daarom in bijvoorbeeld hele zonnige periodes meer zonne-energie opwekken dan nodig is voor het energieverbruik van de woning. Dit overschot aan energie kan worden teruggeleverd aan het energienet. Niet alleen een passiefhuis of nulwoning kan een energieoverschot hebben.

Ook andere woningen en utiliteit kunnen terugleveren op het energienet. Een slimme meter is daarbij een handig instrument waarmee de teruglevering van energie inzichtelijk wordt gemaakt. Het is belangrijk dat de slimme meter goed werkt omdat energie geld kost en geld oplevert. Door gebruik te maken van een slimme meter kan de energieleverancier zien hoeveel energie daadwerkelijk is afgenomen. Daarvoor kan de energieleverancier de hoeveelheid afgenomen energie in mindering brengen op de hoeveelheid geleverde energie. In de meeste gevallen zal men meer energie afnemen dan terugleveren maar bij een nulwoning of passiefhuis is dat niet altijd het geval.

Energieverbruiksmanager
Het meten van de energieafname is slechts één aspect van energiemanagement. Iemand die echt goed inzicht wil krijgen in het energieverbruik van een gebouw of woning zal een energieverbruiksmanager moeten aanschaffen. Een energieverbruiksmanager geeft inzage in het energieverbruik. Een energieverbruiksmanager bestaat meestal uit een los kastje dat wordt aangesloten op de elektriciteitsmeter en zorgt voor meer informatie over het daadwerkelijke gebruik van gas en elektriciteit. De aansluiting van de energieverbruiksmanager kan rechtstreeks worden gedaan. Dan blijven de gegevens binnen de woning. Voor een dergelijke aansluiting kan men gebruik maken van de zogenaamde P1-poort die inde slimme meter aanwezig is.

Veel energieverbruiksmanagers werken met een softwaresysteem zoals een app. Een energieverbruiksmanager zou je daardoor kunnen rekenen tot domotica of in een bepaalde mate tot internet of things. Toch is de communicatie vanuit een energieverbruiksmanager wel eenzijdig. Men kan een energieverbruiksmanager dus niet programmeren om alle energieverbruikende installaties aan te sturen zodat meer of minder energie wordt verbruikt.

Gegevens van een slimme meter raadplegen

Slimme meters zijn een informatiebron met betrekking tot het energieverbruik van een woning of ander gebouw bijvoorbeeld utiliteit. Het is natuurlijk belangrijk dat men de meetgegevens kan uitlezen. Natuurlijk worden meetgegevens door computersystemen geregistreerd en verwerkt. De taal van computers is echter anders dan de taal van mensen. Daarom wordt gebruik gemaakt van een interface. Deze interface is meestal een display die voorzien is van een paneel met knoppen.

Door de knoppen op de interface kan een mens gegevens opvragen en als het ware communiceren met in dit geval de slimme meter. Men kan doormiddel van een stekker een display in contact brengen met de slimme meter. De display en het bijbehorende kastje is in dit geval de energieverbruiksmanager die ook in de vorige alinea werd benoemd. De energieverbruiksmanager geeft een beter inzicht in het daadwerkelijke energieverbruik van de woning. Een slimme meter kan ook draadloos gegevens doorsturen naar bijvoorbeeld een app op een smartphone of richting een energieleverancier. Uiteraard zal men wel toestemming moeten geven aan een energieleverancier voordat een dergelijke draadloze verbinding tot stand wordt gebracht.

Wat is SDE+subsidie?

SDE+ subsidie is een speciale subsidie die de Nederlandse overheid beschikbaar stelt aan zowel bedrijven als instellingen die hernieuwbare energie produceren of van plan zijn om hernieuwbare energie te produceren. De afkorting SDE+ staat voor Stimulering Duurzame Energieproductie. De SDE+subsidie kan zowel aan profit instellingen worden verstrekt als aan non-profit instellingen die hernieuwbare energie (gaan) produceren.

Als een organisatie plannen heeft om hernieuwbare energie te gaan produceren zal men het al snel over de kosten en de baten gaan hebben. Dit doen zowel bedrijven met een winstoogmerk als organisaties zonder winstoogmerk.  Dikwijls moeten er investeringen worden gedaan in bijvoorbeeld zonnepanelen of windturbines. Die investeringen zijn meestal niet of nauwelijks door organisaties zelf op te brengen daarom schiet de overheid te hulp met de SDE+ subsidie.

De SDE+subsidie wordt in verschillende rondes verstrekt door de Rijksoverheid.  Ieder jaar kent zijn eigen regeling en ook de subsidiepot die door de overheid beschikbaar wordt gesteld kan per jaar verschillen. Zodra er een nieuwe regeling is opgesteld wordt deze gepubliceerd in de Staatscourant wordt ook de website geactualiseerd. Actuele iinformatie over dit onderwerp wordt verstrekt door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland op de website rvo.nl/sde in de gaten. Op deze website kan men de details van de SDE+subsidie nalezen.

Wat is grijze energie of grijze stroom?

Elektrische stroom is kleurloos, men kan niet zeggen dat de stroom van elektronen een bepaalde kleur heeft. Daarnaast kan men al helemaal niet zeggen dat er sprake is van verschillende kleuren van elektronenstromen. Ondanks dit feit heeft men het in de praktijk vaak over groene stroom en grijze stroom. Over groene stroom is vrij veel informatie te vinden over grijze stroom is minder te vinden op internet. Dit komt omdat groene stroom populair is. Grijze stroom is minder populair en dat heeft voor een deel ook te maken met de benaming. Grijs klinkt nu eenmaal minder populair als groen. Groen wordt gezien als kleur van de verjonging en jeugdigheid. Grijs is de kleur van verouderd of gedateerd. Eigenlijk is dit ook het geval bij de kleuraanduiding voor groene en grijze stroom.

Groene stroom
Groene stroom is de laatste jaren veel in het nieuws. Bij groene stroom hebben veel mensen een duidelijk beeld. Men denkt aan duurzame energie die wordt gewonnen doormiddel van windturbines of de zonnecellen in zonnepanelen. Bij deze energie wordt er gebruik gemaakt van elementen die reeds in de natuur aanwezig zijn zoals zonlicht en windkracht. Ook waterkracht is een bron waaruit men elektrische energie kan winnen. Daarvoor zijn echter wel bepaalde technische voorzieningen nodig die in gebruik misschien niet heel milieubelastend zijn maar wel in de bouw en productie daarvan. Groene energie is vaak duurder dan grijze energie omdat er meer voorzieningen voor nodig zijn. Voordeel van groene energie is dat deze energie duurzaam is en nooit opraakt. Immers zo lang de wind waait, het water stroomt en de zon schijnt kan men energie winnen uit deze elementen en weersinvloeden.

Grijze energie
In tegenstelling tot groene energie worden bij grijze energie wel brandstoffen verbrand. Men heeft het daarbij over het algemeen over fossiele brandstoffen. Tegenwoordig worden echter ook wel houtpallets mee gestookt. Dit stoken gebeurd in kolencentrales. In een kolencentrale wordt voornamelijk steenkool verbrand. Hierdoor ontstaat een enorme hitte waarmee water wordt omgezet in stoom. De stoomdruk brengt turbines in beweging die zeer snel gaan draaien. Zo wordt elektrische energie opgewekt. Het winnen van deze energie is goed te controleren omdat men niet afhankelijk is van het weer. Een nadeel is echter dat de fossiele brandstoffen op den duur op raken. Daarnaast is de CO2 uitstoot van kolencentrales enorm. Daarom wordt grijze energie ook wel niet-duurzame energie of milieubelastende energie genoemd.

Toekomst van grijze energie
Grijze energie is altijd belangrijk geweest voor de energievoorziening van bedrijven en huishoudens. De laatste jaren investeert men echter steeds meer in duurzame energie en worden de grijze energiebronnen zelfs openlijk ter discussie gesteld. Men vraagt zich af of men nog wel fossiele brandstoffen moet gaan verstoken of dat men beter geheel over kan gaan op groene energie. Verschillende overheden zijn al in gesprek met de eigenaren van kolencentrales om te kijken of de kolencentrales geheel gesloten kunnen worden. Vanuit de hele wereld is dit nu bespreekbaar geworden. Toch kan men nog geen duidelijk antwoord geven op de vraag hoe men elektrische energie voor veel afnemers kan opslaan voor het geval de windmolens tijdelijk onvoldoende elektrische energie produceren.

Wat is salderen en hoe werkt salderen?

Salderen is een woord voor een verrekeningsmethode van energieleveranciers. Doormiddel van salderen maakt de energieleverancier duidelijk aan consumenten die in bezit zijn van zonnepanelen hoeveel de energiemaatschappij vergoed voor de energie die consumenten zelf opwekken met hun zonnepanelen. Een consument die zonnepanelen op zijn of haar dak (of op een andere plaats) heeft neergezet kan energie opwekken voor eigen behoefte. Op hele zonnige dagen zal de hoeveelheid opgewekte energie echter hoger zijn dan de energiebehoefte van de elektrische apparaten van de consument. De consument levert dan het overschot aan opgewekte elektrische energie aan het openbare net.

Als de zon echter niet of nauwelijks op de zonnepanelen schijnt zal de consument te weinig energie kunnen opwekken. Hierdoor zal de consument van de energielevering van de energiemaatschappij afhankelijk zijn. Deze levert vervolgens de elektrische energie die de consument nodig heeft. Een consumenten die zonnepanelen gebruikt is dus energieproduct, energieleverancier en energieverbruiker. De energiemaatschappij is energieafnemer en energieleverancier.

Wat is salderen?
Elektrische energie is geld waard. Energiemaatschappijen beconcurreren elkaar op het gebied van energieprijzen. Maat aantrekkelijke aanbiedingen proberen ze zoveel mogelijk klanten  te winnen voor hun organisatie. In het verleden ging het daarbij vooral om de prijs waarvoor de energiemaatschappij elektrische energie en gas te koop aan bood. Tegenwoordig komt daar een aspect bij, namelijk tegen welke prijs neemt de energiemaatschappij de elektrische energie van zonnepaneelbezitters af.

Consumenten die aangesloten zijn bij een energiemaatschappij krijgen inzicht in de kosten van elektrische energie als ze de energierekening bekijken. Hierop staat in ieder geval de hoeveelheid elektrische energie die de consument heeft afgenomen in kWh (kilowatt per uur). Tegenwoordig staat daarbij ook vermeld hoeveel energie de desbetreffende zonnepaneelbezitter heeft terug geleverd. De terug geleverde energie wordt van de totaal verbruikte energie afgetrokken. Dit proces is het salderen.

Aandachtspunten bij salderen
Bovenstaande uitleg lijkt eenvoudig. Het is echter zo dat niet alle energie die door de zonnepaneelbezitter wordt teruggerekend meetelt in het salderen. Daarvoor is namelijk een grens vastgelegd. Deze grens wordt ook wel der salderingsgrens genoemd. Verder kunnen zonnepaneelbezitters maar met één energiemaatschappij zaken doen. Dit houdt in dat de energiemaatschappij waar ze energie van afnemen dezelfde moet zijn als de maatschappij waaraan ze elektrische energie leveren. Daarnaast zijn er specifieke regels voor de saldering vastgelegd. Deze regels zijn alleen van toepassing  voor zogenoemde kleinverbruikers. Deze kleinverbruikers hebben een kleinverbruikersaansluiting. Deze aansluiting is tot maximaal 3x80Ampère.

Hoeveel mensen maken gebruik van salderen?
In Nederland neemt het aantal eigenaren van zonnepanelen steeds meer toe. Dit zorgt er voor dat een toenemend aantal mensen ook gebruik maakt van salderen. In 2014 hebben ongeveer 125.000 huishoudens gebruik gemaakt van de salderingsregeling van een energiemaatschappij. Met de huidige ontwikkelingen in de zonnepanelen verwacht men dat in 2020 ongeveer 700.000 huishoudens gebruik zullen maken van een salderingsregeling.

Wat is aardwarmte en wat is het belang van aardwarmte in de energievoorziening?

Aardwarmte wordt ook wel geothermie genoemd. Deze warmte kan worden gebruikt voor het winnen van energie. Aardwarmte is een temperatuurverschil tussen de oppervlakte van de aarde en de aardlagen die onder het oppervlakte zitten. De term aardwarmte wordt vooral gebruikt voor het winnen van warmte in ondiepe aardlagen. Als warmte wordt gewonnen uit diepere aardlagen wordt gesproken over geothermie. Bij geothermie is de temperatuur van de warmte die gewonnen wordt uit de aardbodem over het algemeen hoger dan bij aardwarmte. De aardkorst is niet overal even dik. In sommige gebieden nabij actieve vulkanen hoeft men de warmte niet heel diep uit de aardkorst te halen om een significant temperatuurverschil te krijgen. In vulkanische gebieden zoals bijvoorbeeld IJsland is de geothermische warmte zeer ondiep in de aardkorst te winnen. Het winnen van energie uit deze warmte is daardoor rendabel.

Aardwarmte is goed voor het milieu
Aardwarmte is een goede ontwikkeling. Er zijn verschillende voordelen die aardwarmte interessant maken voor de winning van energie. Zo is aardwarmte duurzaam omdat het niet op kan raken. Het is ook veilig omdat er geen verbranding plaatsvindt. Daarnaast is aardwarmte milieuvriendelijk juist omdat er geen verbranding plaatsvind. Hierdoor zorgt het toepassen van aardwarmte er voor dat er geen gebruik gemaakt hoeft te worden van fossiele brandstoffen zoals gas. Ook een elektrische verwarming draagt bij aan een verhoging van de CO2 uitstoot omdat in Nederland veel elektriciteit nog afkomstig is van kolencentrales zwaar kolen worden verbrand. Bij de verbranding van kolen komt ook CO2 vrij. Aardwarmte komt uit de aarde en zorgt er voor dat de voorraad fossiele brandstoffen minder snel opraakt. Doordat er geen CO2 vrijkomt tijdens het aardwarmteproces is aardwarmte milieuvriendelijk.

Aardwarmte in Nederland
In Nederland en andere Europese landen is de toepassing van aardwarmte in de energievoorziening nog in een beginstadium. Verwacht wordt dat deze techniek wel verder zal worden uitgebreid en meer worden toegepast. De toepassing van aardwarmte gebeurd nu nog veel in gebouwen en kassen. De bedoeling is dat ook woningen gebruik gaan maken van aardwarmte als verwarming. Den Haag is de eerste stad van Nederland waar aardwarmte voor woningen wordt gebruikt.

Warmte en koude opslag
Koude- en warmteopslag is ook een techniek die wordt gebruikt voor energieproductie. Hierbij wordt gebruik gemaakt van grondwater. Dit wordt in Nederland vanaf een diepte van 100 meter opgepompt. Dit water is warmer dan het oppervlaktewater dat zich op de aarde bevindt. Doordat het grondwater warmer is kan dit water warmte afgeven. In de winter of koude periode kan dit grondwater worden gebruikt om gebouwen en utiliteit te voorzien van een basisverwarming. Nadat het water de warmte in de gebouwen en utiliteit heeft afgegeven wordt het water koeler. Het afgekoelde grondwater wordt vervolgens weer in de aardbodem gepompt om vervolgens weer door de aarde opgewarmd te worden. In de zomer kan men minder warm grondwater ook gebruiken als koelwater.

Ameland gaat zijn eigen energie opwekken

Het Friese Waddeneiland Ameland moet in 2020 zijn eigen energie opwekken. Dit is een ambitieuze doelstelling waar het eiland de komende jaren aan gaat werken. Van het Waddenfonds krijgt het eiland 2,6 miljoen euro aan subsidiegeld. Dit geld wordt gebruikt om het grootste zonnepark te bouwen van Nederland.

Zonnepark
Woensdag 30 oktober 2013 bracht de gemeente de plannen naar buiten. Het Amelander zonnepark moet ongeveer 10 hectare groot worden. Het zonnepark wordt gerealiseerd aan de westkant van het Ballumer vliegveldje. De doelstelling is om met het zonnepark per jaar ongeveer 6 megawatt aan energie op te wekken. Deze opgewekte energie is een vijfde deel van de energie die het eiland per jaar verbruikt. Een zonnepark ziet er niet aantrekkelijk uit in de weilanden valk bij een duingebied. Daarom wordt rondom het Amelander zonnepark ook aandacht besteed aan de natuur. Er worden struiken en duinen geplaatst rondom de zonnepanelen zodat voorbijgangers en recreanten niet gehinderd worden door ‘horizonvervuiling’.

Methaanbrandstofcellen
Naast de investering van het Waddenfonds wordt ook nog 7 ton geïnvesteerd in een project dat gericht is op het winnen van energie uit methaanbrandstoffen. Hiervoor worden bij diverse ondernemers units geplaatst met methaanbrandstofcellen. In totaal moeten 45 units op het Waddeneiland worden geplaatst bij verschillende ondernemers. Het geplande vermogen per unit is 1,5 kWh. De units met methaanbrandstofcellen wekken stroom op door gas om te zetten in elektriciteit.

Reactie Technisch Werken
Dit is een ambitieus plan dat een behoorlijke technische uitdaging met zich meebrengt. Het is goed om te lezen dat in Nederland ook ruimte is voor ambities op het gebied van groene energie. Een eiland dat in zijn eigen energiebehoefte voorziet zou voor heel Nederland een bijzondere prestatie zijn. De gemeente heeft plannen woensdag 30 oktober 2013 bekendgemaakt.

Voor de werkgelegenheid in het noorden van Nederland is dit ook goed nieuws. De units en de zonnepanelen moeten vakkundig worden geplaatst door ervaren vakmensen.

Ook de natuur is er bij gebaat. Gebruik van duurzame energie is belangrijk omdat dit bijdraagt aan een vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen. De voorraad fossiele brandstoffen raakt minder snel op. Groene energie is echter voortdurend aanwezig en het is goed dat deze energiebron wordt benut.

De toeristische branche op Ameland kan daarnaast reclame maken voor duurzame vakanties op een eiland waar milieuverantwoord ondernemen en recreëren hoog in vaandel staan. Dit is natuurlijk allemaal toekomstmuziek. Het plan ligt er al. Nu moet het nog effectief worden uitgevoerd zonder dat het wordt overschreden.

Energieprijzen in Nederland zijn hoog

Het Financiële Dagblad melde maandag 28 oktober 2013 dat Nederlandse ondernemers meer geld moeten betalen dan ondernemers in de landen rondom Nederland. Volgens het Financiële Dagblad zijn Nederlandse bedrijven ongeveer dertig procent duurder uit dan bedrijven in buurland Duitsland. Deze conclusie trok het Financiële Dagblad nadat ze een overzicht van de elektriciteitsbeurs APX had bestudeerd. In dit overzicht zijn de prijzen weergegeven  die stroomproducten gemiddeld met elkaar overeenkomen in verschillende landen.

Nederland is duur
Wanneer de buurlanden van Nederland met elkaar worden vergeleken op het gebied van energieprijzen dan valt op Nederland het duurste is. De landen die hierbij met elkaar vergeleken worden zijn Nederland, Duitsland, Frankrijk en België. Duitsland is in deze energievergelijking het goedkoopste. Hierdoor kunnen Duitse bedrijven goedkoper aan energie komen. Dit is een belangrijk concurrentievoordeel ten opzichte van andere Europese landen. Vooral bedrijven die veel energie verbruiken hebben concurrentievoordeel in Duitsland.

Reactie Technisch Werken
Het is niet bijzonder dat Duitsland het goedkoopste energie aan haar bedrijven biedt. Duitsland heeft de laatste jaren veel geïnvesteerd in duurzame energie. Door gebruik te maken van de zon en vooral de wind kan Duitsland goedkoop aan energie komen. Dit is naast goedkoop ook nog eens goed voor het milieu. Nederland is het duurste op het gebied van energie en dat is voor een land dat haar concurrentiepositie wil verbeteren niet bepaald gunstig. Nederland loopt achter ten opzichte van Duitsland. Op dit moment worden er plannen ontwikkelt die het mogelijk maken om goedkope energie uit Duitsland te transporteren naar Nederland. Dit zou een goede oplossing zijn voor de Nederlandse bedrijven. Alleen de kolencentrales krijgen hierdoor problemen. Zij kunnen moeilijk tegen de goedkope energieprijzen leveren.

Stroom wordt goedkoper?

Er wordt geïnvesteerd in de verbindingscapaciteit van het hoogspanningsnet tussen Nederland en Duitsland. Dit doet TenneT omdat er door deze investeringen meer stoom uit Duitsland kan worden geïmporteerd. Stroom in Duitsland is goedkoper waardoor ook Nederlandse stroomgebruikers in de toekomst goedkoper stroom kunnen inkopen. Dit effect zal pas over een paar jaar merkbaar zijn.

Nieuwe verbinding
Er wordt verwacht dat in 2016 tussen Doetinchem en Wesel een nieuwe internationale verbinding in gebruik kan worden genomen. Deze nieuwe verbindingslijn moet 2635 megawattuur (MWh) kunnen transporteren. Dit is ruim 2000 MWh meer dan een Nederlandse energiecentrale gemiddeld produceert.

Investering in bestaand netwerk
Naast de hiervoor genoemde verbinding wordt er ook geïnvesteerd in de verbinding tussen Meeden in de provincie Groningen en Dielen in Duitsland. Deze investeringen zullen binnen drie tot vijf jaar worden gedaan.  Hierdoor kan nog meer stroom uit Duitsland naar Nederland worden getransporteerd.

Nieuwe software en procedures
Naast de investeringen in de internationale verbinding wordt er ook geïnvesteerd op andere gebieden om het transport en distributie zo goed mogelijk te laten verlopen. Hiervoor zijn nieuwe procedures ontwikkeld. Daarnaast wordt er op korte termijn ook geïnvesteerd in nieuwe softwaresystemen. De aanpassing in de procedures en de optimalisering van de softwaresystemen moeten er voor zorgen dat de leveringen van stoom tussen de landen verder wordt verbeterd.

Prijsverschil
Het prijsverschil voor energie tussen Nederland en Duitsland is groot. In Duitsland betaald een consument ongeveer 40 euro per MWh. In Nederland is dit ongeveer 50 euro per MWh. Dit is een groot prijsverschil. Een Nederlander is twintig procent duurder uit voor energie. Een gevolg van de import van Duitse groene energie zorgt er wel voor dat de Nederlandse gas- en kolencentrales over een paar jaar minder zullen produceren. Volgens het economisch bureau van ABN Amro zal de energiesector hiervan de gevolgen ondervinden. Dit is niet goed voor die centrales maar wel voor het milieu.

Groene energie

Duitsland heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in windenergie. Er zijn verschillende windmolenparken aangelegd waarmee veel stoom kan worden opgewekt. Daarnaast heeft Duitsland ook grote vorderingen gemaakt op het gebied van zonne-energie. Door deze investeringen wordt soms zoveel energie in Duitsland opgewekt dat er een energieoverschot ontstaat. Het overschot aan Duitse energie kan moeilijk worden opgeslagen. De groene energie in Duitsland wordt op het elektriciteitsnet gezet. Dit gebeurd zonder problemen en ook wanneer er geen expliciete vraag naar is. Daarom wordt deze energie vaak tegen scherpe prijzen aangeboden aan Duitse gebruikers.

Duitse groene energie
Recentelijk was er nog in het NOS nieuws dat een aluminiumfabriek in Groningen in Nederland moeilijk financieel rond kan komen door de hoge energiekosten die nodig zijn voor de productie en verwerking van aluminium. Door de hoge energieprijzen in Nederland wordt het bedrijf in haar voortbestaan bedreigd. Wanneer het bedrijf echter in Duitsland stond was dit probleem veel minder groot geweest. Daar liggen de energieprijzen lager. Ook andere Nederlandse bedrijven kampen met grote problemen als het draait om energieprijzen. De toekomst van veel bedrijven hangt af van de prijs van energie.

Energie naar Nederland
Het is daarom belangrijk dat er meer goedkope energie naar Nederland wordt getransporteerd. Hiervan profiteren niet alleen bedrijven maar ook Nederlandse consumenten. Daarnaast is de energie in Duitsland de laatste tijd steeds ‘groener’ waardoor ook het milieu een voordeel heeft. Ook in Nederland wordt er al gebruik gemaakt van scherp geprijsde Duitse groene energie. Die energie is daarnaast vaak ook nog gesubsidieerd waardoor het voor de partijen nog aantrekkelijker is om van deze stroom gebruik te maken. Doelstelling is dat deze samenwerking tussen Nederland en Duitsland nog verder wordt uitgebouwd.

Luchtvervuiling wordt minder in Nederland?

Uit een jaaroverzicht over de luchtkwaliteit is naar voren gekomen dat de lucht in Nederland minder vies wordt. Het onderzoek is door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu gehouden. Daar dit instituut is gekeken naar verschillende vervuilende stoffen die de luchtkwaliteit negatief beïnvloeden. De hoeveelheid fijnstof is de afgelopen jaren volgens het onderzoek afgenomen.

Stikstofdioxide
Ondanks dit goede nieuws is de doelstelling voor de schadelijke stikstofdioxide nog niet behaald. De eisen die de Europese Unie aan de hoeveelheid stikstof stelt in de lucht zijn nog niet bereikt. Er is nog een te hoge hoeveelheid stikstofdioxide in de lucht om aan de EU-eisen voor 2015 te kunnen voldoen. Vooral in grote steden is de hoeveelheid stikstofdioxide groot.

Economie
Voor de overheid in Nederland ligt er ondanks het goede nieuws over de daling van het fijnstof toch nog een stevige taak weggelegd om de luchtkwaliteit te verbeteren. De economische teruggang zal misschien een bijdrage leveren aan het verbeteren van het milieu en de uitstoot van schadelijke stoffen. Wanneer bedrijven minder produceren wordt er ook minder energie verbruikt. Daarnaast zullen mensen minder de auto gebruiken wanneer de brandstofkosten hoog liggen.

Groene energie
Verder is de aandacht voor groene energie steeds groter geworden de afgelopen jaren. Consumenten hebben naast bedrijven ook meer aandacht voor duurzaamheid. Vooral wanneer er geen prijsverschil is tussen duurzame energie en vervuilende energie van bijvoorbeeld koolcentrales. Toch is Nederland ten opzichte van Buurland Duitsland nog niet ver met de ontwikkelingen van duurzame energie. Voor het kabinet is nog volop werk aan de winkel