Wat is een industrieterrein of industriegebied?

Een industrieterrein of een industriegebied is een bepaald stuk grond in een gemeente of provincie dat in het plan van ruimtelijke ordening is aangemerkt als vestigingsgebied voor grote bedrijven en industrie. De omvang van de kavels die worden verkocht bij de verdeling van een industrieterrein maakt duidelijk dat er over het algemeen grote bedrijven worden verwacht als potentiële kopers. Toch kunnen ook kleine bedrijven vaak een kavel kopen op een industrieterrein. Dit kunnen bijvoorbeeld startups zijn of bedrijven met een sterke groeipotentie. De infrastructuur van een industrieterrein is vaak ruim opgezet zodat de bedrijven goed van voorraden kunnen worden voorzien door vrachtwagens. Een goede logistiek moet mogelijk zijn op een industrieterrein omdat veel grote industriële bedrijven daar belang aan hechten.

Locatie industrieterrein
Over het algemeen bevinden industrieterreinen zich aan de buitenkant van steden. Door de industrieterreinen aan de buitenkant van dichtbevolkte gebieden te plaatsen hebben de inwoners van een stad of dorp niet of nauwelijks last van de bedrijvigheid van de industriële bedrijven van het industriegebied. Voor de industriële bedrijven zijn er ook voordelen wanneer ze aan de buitenkant van steden of gemeenten een kavel kopen om zich te vestigen. De grondprijs is dikwijls goedkoper en het verkeer naar het industrieterrein toe hoeft meestal niet door drukke steden of woonwijken heen te rijden. In plaats daarvan worden juist aparte wegen naar industriële gebieden aangelegd. Deze grote verkeersaders worden gebruikt voor de aan- en afvoer van grondstoffen, producten en natuurlijk ook voor het woon-werkverkeer van werknemers en leidinggevenden.

Bedrijfsverzamelgebouwen
Soms worden er op industrieterreinen ook bedrijfsverzamelgebouwen geplaatst. Dit zijn vaak grote complexen waarin meerdere kleine en middelgrote ondernemingen zich kunnen vestigen. Ook worden in bedrijfsverzamelgebouwen vaak startups ondergebracht die nog niet precies weten hoe sterk ze de komende jaren zullen groeien in omvang. Bedrijfsverzamelgebouwen bevatten over het algemeen verschillende soorten ondernemingen die onderling in meer of mindere mate kunnen samenwerken maar dat hoeft niet.

Bedrijvenpark
De term bedrijvenpark wordt ook wel gebruikt voor kleinere terreinen waarin bedrijven zich kunnen vestigen of juist voor hoogwaardige terreinen op specifieke locaties. Een bedrijvenpark is over het algemeen kleiner dan een industrieterrein of industriegebied. Daarnaast is het aanbod aan bedrijven in een bedrijvenpark van een ander soort. In een bedrijvenpark bevinden zich meestal niet grote industriële bedrijven. In plaats daarvan bevinden zich in een bedrijvenpark vaak kantoorcomplexen, financiële dienstverleners, transportbedrijven, uitzendbureaus, fintech, startups, groothandels, ICT bedrijven en andere bedrijven die gebruik maken van utiliteitscomplexen.

Verdwijnt vakmanschap uit Nederland door automatisering?

De afgelopen jaren zijn veel bedrijven in de industrie bezig met lean management of processen die sterk lijken op dit bekende model dat afkomstig is uit de fabrieken van Toyota. Uiteindelijk zijn leanprocessen een reïncarnatie van scientific management.  Het scientific management werd eerder aan het begin van de twintigste eeuw ingevoerd in de fabrieken van Ford. Door processen te standaardiseren kon een constante kwaliteit geleverd worden met een constante snelheid. De productieprocessen werden in de loop der jaren gemechaniseerd. Zelfs de landbouw werd gemechaniseerd waardoor dieren en mensen steeds minder spierkracht hoefden te gebruiken.

Automatisering

Na de mechanisering deed de automatisering haar intrede. Processen werden in het verleden nog door mensen bestuurd. De mens hanteerde mechanische machines om van grondstoffen producten te maken.  De mens gebruikte zijn verstand om de processen in fabrieken aan te sturen. Procesoperators hielden de processen in een fabriek in de gaten en zorgden er voor dat er probate oplossingen werden geboden als er problemen ontstonden in het proces. Deze werkwijze word in veel fabrieken nog toegepast. Toch ziet men dat er meer geautomatiseerd wordt. Doormiddel van software zoals SCADA en PLC’s doen veel computerssystemen het denkwerk voor mensen.

Deze systemen geven bovendien inzage in de input en output van machines. Een geavanceerde machine kan zelfs in de software duidelijk de locatie van een storing aangeven zodat de onderhoudsmonteur de storing snelker kan vinden en effectiever kan oplossen. Door automatisering word het productieproces overzichtelijker en kan men de verschillende schakels in het productieproces beter op elkaar afstemmen. Hiervoor wordt onder andere SCADA software gebruikt. Doordat machines nu ook, met behulp van gegevens die worden verkregen door sensoren, ‘beslissingen’ kunnen maken wordt de mens in het productieproces steeds meer een overbodige factor. De kwaliteit van producten wordt steeds beter controleerbaar en de snelheid van productieprocessen wordt eveneens inzichtelijker.

Standaardproducten

Doordat de kwaliteit, de vormgeving en het materiaal van producten constanter wordt krijgt men te maken met standaardproducten. Met name in de massaproductie worden veel standaardproducten geproduceerd. Door massaal dezelfde producten te produceren kan men dezelfde matrijzen,  stempels en mallen gebruiken voor producten. De machines waarin de stempels,  matrijzen of mallen zijn  vastgemaakt kunnen bij een massaproductie snel worden terugverdiend waardoor producten goedkoper worden. Dit is voor veel consumenten aantrekkelijk.

Gebrek aan maatwerk

Omdat er door de massaproductie weinig mogelijkheden zijn om de eigenschappen van producten te wijzigen en af te stemmen op de wensen van de klant, krijgen klanten vrijwel allemaal hetzelfde product. Alleen de kleur kan soms wisselen.  Bij autofabrikanten is het echter wel mogelijk om tegen een meerprijs extra componenten te laten inbouwen in een auto. Bij veel goedkopere producten is deze vorm van maatwerk echter niet mogelijk. Hierbij kan men denken aan, kleding, schoenen, tassen en andere producten die men dagelijks gebruikt.

Gebrek aan vakmanschap

Men is gewend aan het feit dat machines tegen een goedkope prijs producten produceren. Dat deze producten standaard zijn nemen veel mensen voor lief, er staat immers een goedkope prijs tegenover. In het verleden kon men echter wel bij verschillende vakmensen of vaklieden een specifieke product laten vervaardigen dan niet door machines kon worden geproduceerd.  Hierbij kan men denken aan kleermakers, schoenmakers, smederijen, pottenbakkers en meubelmakers. Vij deze bedrijven werkten zeer vakbekwame personen die het werk meestal met de hand deden. Hun handvaardigheid werd vaak van vader op zoon en van leerling op gezel overgedragen. Door de opkomst van fabrieken zijn bijna alle ambachtelijke verdwenen in Nederland.

Prijs is belangrijker dan vakmanschap

Omdat voor veel mensen de prijs belangrijker is geworden dan vakmanschap konden veel vaklieden hun bedrijf niet meer rendabel houden. Een vakman kost salaris. Personeel vormt de grootste kostenpost voor veel bedrijven. In een groot productiebedrijf kan een machinebediener een machine hanteren om duizenden producten te produceren. Een vakman moest in de praktijk vaak in zijn eentje aan een product werken waardoor de kosten van het personeel slechts over een product berekend konden worden. Een productiebedrijf kan deze kosten echter over duizenden producten uitsmeren. Door automatisering kan men nog meer personeelskosten besparen waardoor producten nog goedkoper worden. Maar als consumenten een uniek product willen kunnen zien niet meer bij fabrieken in de massaproductie terecht.

Te kort aan vakmanschap 

Nederland heeft een te kort aan ambachtslieden en vakmannen die unieke producten kunnen bedenken en maken. Ambachtslieden zijn in staat om consumenten te helpen bij een oplossing van een probleem doordat zij producten kunnen maken die iemand anders niet kan maken. Doordat vakmanschap in Nederland bijna is uitgestorven kunnen een hoop consumenten niet meer datgene kopen wat ze willen. Fabrieken bepalen het aanbod. Vakmannen worden tegenwoordig bijna alleen ingeschakelt om kapotte producten te repareren. Toch vindt er een nieuwe tendens plaats. Verschillende mensen zijn hobbymatig met vakmanschao bezig waardoor vakmanschap in stand gehouden wordt. Misschien biedt dat hoop voor de toekomst?

Wat is een manufactuur?

Manufacturen zijn werkplaatsen in huizen waar mensen bepaalde producten maken. Het woord manufactuur is afgeleid van het Latijns waar het Latijnse ‘manus’ kan worden vertaald met het Nederlandse woord ‘hand’ en het Latijnse woord ‘facare’ met ‘bouwen’, ‘maken’ of ‘herstellen’.

Voordat manufacturen ontstonden werden bepaalde werkzaamheden onder de naam ‘huisnijverheid’ verricht. Manufacturen zijn ontstaan uit werkhuizen die verbonden waren aan gevangenissen of kloostergemeenschappen. Toen in de Franse Revolutie de abdijen werden afgeschaft kwamen er vaak manufacturen in oude abdijgebouwen die eerder door monniken werden gebruikt om werkzaamheden te verrichten.  Een manufactuur is in klein bedrijfje waar meerdere werkers werkzaamheden verrichten tegen dagloon of stukloon.

Kenmerken manufactuur
Een manufactuur heeft een aantal kenmerken. Een belangrijk kenmerk is de lage mechanisatiegraad. Hiermee wordt bedoelt dat veel werkzaamheden nog met de hand gebeuren en er nauwelijks machines aanwezig zijn. Daarnaast is er in een manufactuur over het algemeen weinig sprake van een arbeidsindeling.

Ondanks deze eigenschappen is er in een manufactuur wel sprake van een bepaalde organisatie. Er worden materialen ingekocht en verkocht. Daarnaast is er in een manufactuur ook sprake van aansturing door een leidinggevende. Indien nodig wordt er ook een administratie gevoerd en tevens een werkvoorbereiding. Door deze kenmerken is een manufactuur professioneler dan een ambachtelijke werkplaats. Manufacturen bestaan bijna niet meer in de Westerse beschaving. Veel manufacturen zijn verder gemechaniseerd en verandert in veel grootschaliger bedrijven zoals fabrieken.

Wat is een fabricaat of fabrikaat?

Fabricaten zijn producten die gemaakt zijn door een fabriek. Het woord fabriek is dan  ook terug te vinden in het woord fabricaat. Soms wordt het woord fabricaat ook nog in de verouderde spelling geschreven als ‘fabrikaat’. Dit is echter sinds 2006 niet meer de juiste spelling. Daarom gebruikt men nu het woord fabricaat.

Wat is een fabricaat?
Een fabricaat is een eindproduct. Het komt tot stand in fabrieken. In fabrieken vinden meestal meerdere geautomatiseerde processen plaats waarbij een grondstof wordt verwerkt tot een eindproduct. Men kan bijvoorbeeld hout als grondstof gebruiken en doormiddel van verschillende zaagmachines en schaafmachines het hout bewerken. Lijmmachines of spijkermachines kunnen vervolgens van de houten delen meubels maken of bijvoorbeeld houten speelgoed.

Van olie kunnen ook verschillende fabricaten worden gemaakt die variëren van vloeibare brandstoffen tot vaste producten in de vorm van plastics. Ook van metalen worden verschillende fabricaten gemaakt. Daarbij wordt het metaal eerst gewonnen uit erts en vervolgens gelegeerd zodat een goede grondstof ontstaat voor de verdere bewerkingen die moeten plaatsvinden om tot een bruikbaar eindproduct te komen.

Wat halffabricaat?
In de techniek wordt het woord halffabricaat ook regelmatig gebruikt. Een halffabricaat is als het ware een tussenfase in een productieproces. Halffabricaten zijn dus gedeelten van producten die nog afgemaakt of samengevoegd moeten worden tot een eindproduct. Als men bijvoorbeeld uit ijzererts het ijzer haalt in hoogovens kan men het ijzer in een bepaalde vorm gieten en doormiddel van verschillende processen vervormen tot halffabricaten. Doormiddel van walsen, kanten en zetten kan men plaatstaal in de gewenste vorm brengen. Dit plaatstaal kan vervolgens als halffabricaat worden beschouwd en verwerkt tot een behuizing voor bijvoorbeeld machines of apparaten. Net als fabricaten kunnen halffabricaten van verschillende materialen worden gemaakt. Een halffabricaat staat echter dichter bij de grondstof dan het fabricaat. Het fabricaat wordt gebruikt door de eindgebruiker.

Wat doet een onderhoudsmonteur EMRA?

Onderhoudsmonteur EMRA is een beroep in de techniek. De afkorting EMRA wordt voluit als volgt geschreven: Elektro Meet en Regel Automatiseringstechniek. Deze onderhoudsmonteurs hebben een gedegen kennis op elektrotechnisch gebied en hebben daarnaast kennis van software en automatiseringssystemen. Hierdoor hebben deze onderhoudsmonteurs een gedegen opleiding gevolgd.

Welke opleiding heeft een onderhoudsmonteur EMRA?
Een onderhoudsmonteur EMRA kan verschillende opleidingen hebben gevolgd voor de benodigde theoretische kennis bijvoorbeeld:

  • MBO-opleiding Electrotechniek.
  • MBO-opleiding Energietechniek.
  • MBO-opleiding Mechatronica.
  • MBO-opleiding Technicus industriële automatisering.
  • MBO-opleiding Meet-, Regel- en Automatiseringstechniek.
  • SOM Opleiding Onderhoudstechnicus Electro en Instrumentatie.

Naast een gedegen opleiding op elektrotechnisch gebied en op het gebied van automatisering dienen EMRA onderhoudsmonteurs ook over een geldig VCA te beschikken (Veiligheid, checklist aannemers). Ook aanvullende NEN certificaten kunnen worden geëist wanneer een EMRA monteurs op bepaalde projecten en in bepaalde bedrijven aan de slag moeten.

Wat zijn de werkzaamheden van een onderhoudsmonteur EMRA?
Een onderhoudsmonteur EMRA is een techneut met allround kennis van elektrotechniek en meet- en regeltechniek. Deze monteurs werken in de praktijk regelmatig in een industriële omgeving. In de industrie zijn verschillende machines en systemen aanwezig. Deze machines en systemen dienen onderhouden te worden en storingen dienen zorgvuldig te worden opgelost. Deze werkzaamheden doet de onderhoudsmonteur EMRA.

Storingen zoeken in systemen
Het zoeken naar storingen in automatiseringssystemen vereist veel ervaring. Storingen in automatiseringssystemen zijn meestal zeer complex. Hierbij kan gedacht worden aan storingen in PLC systemen en SCADA systemen. Het oplossen van storingen vereist een grote mate van accuratesse. De werkzaamheden moet conform de normen en veiligheidsrichtlijnen worden uitgevoerd. Daarnaast dienen ook regelmatig testen en inspecties te worden uitgevoerd. Over de resultaten van de inspecties en de controles die worden uitgevoerd moeten rapporten worden gemaakt. Dit vereist taalvaardigheden en vaardigheden met tekstverwerkende systemen op de computer. Veel softwaresystemen van machines worden doormiddel van een laptop met speciale software uitgelezen. Een EMRA onderhoudsmonteur staat bij veel industriële productiebedrijven onder druk te werken. Productieprocessen dienen continue gehandhaafd te blijven. Storingen zorgen er voor dat productieaantallen niet worden gehaald en het bedrijf minder winst maakt of zelfs verlies lijd. Daarom moet een EMRA onderhoudsmonteur zo snel mogelijk de storing vinden en oplossen.

Voorkomen van storingen
Het voorkomen van storingen is ook belangrijk. Veel bedrijven in de industrie voeren Lean manufacturing in. Hierbij wordt veel aandacht besteed aan het optimaliseren van productieprocessen. EMRA onderhoudsmonteurs hebben meestal ook een beeld van Lean manufacturing en maken deel uit van verbeterteams die via een Six sigma methodiek processen analyseren en verbeteren.

Doormiddel van Lean manufacturing worden processen in bedrijven continue geoptimaliseerd. De levensduur van installaties dient te worden gewaarborgd. Onderhoudsschema’s dienen door de EMRA onderhoudsmonteur zorgvuldig te worden nageleefd. Ook dient er regelmatig revisie te worden uitgevoerd aan het machinepark. Hierbij vervullen EMRA onderhoudsmonteurs een belangrijke rol op elektrotechnisch en software gebied.

Retrofitten en inbedrijfstellen van machines
Bedrijven retrofitten regelmatig machines zodat deze aan de nieuwe kwaliteitseisen voldoen. Tijdens dit retrofitten worden automatiseringssystemen geheel of gedeeltelijk vervangen. Hierbij kan een EMRA onderhoudsmonteur ook als een PLC programmeur werken. Ook bij het inbedrijfstellen van machines kan een EMRA onderhoudsmonteur PLC’s programmeren en softwaresystemen inregelen. Dit kan de monteur doen in overleg met de leverancier. Regelmatig zal de EMRA onderhoudsmonteur nieuwe systemen moeten leren kennen doormiddel van trainingen en opleidingen.

Waarom is Lean manufacturing belangrijk voor de techniek?

Lean manufacturing heeft zijn oorsprong in de auto-industrie. De Japanse autofabrikant Toyota heeft de principes van Lean manufacturing in haar bedrijfsprocessen doorgevoerd. Vele andere autofabrikanten volgende het voorbeeld. Daarnaast werd Lean ook doorgevoerd in verschillende andere bedrijven. Niet alleen in technische bedrijven werden Leanprocessen geïmplementeerd. Ook in de zakelijke dienstverlening werden Leanmodellen toegepast.  Lean manufacturing is daardoor bij een grote diversiteit aan bedrijven doorgevoerd. Het steven naar een Lean organisatie is ambitieus. Het is bijna onmogelijk om een organisatie compleet Lean in te richten. Daarom blijft Lean vooral een filosofie. Bedrijven streven doormiddel van een Lean filosofie naar het beperken van verspilling en het verhogen van het rendement van de organisatie. Vooral voor de maakindustrie en de techniek is Lean belangrijk.

Waarom Lean productie belangrijk voor de technische branche?
Lean manufacturing is op twee punten belangrijk voor de techniek. Deze twee punten houden met elkaar verband. Ze zijn hieronder uitgelegd.

  • Effectief produceren. Allereerst is Lean belangrijk voor de techniek omdat in de technische branche veel producten en machines worden gemaakt. Deze producten en machines moeten zo kostenefficiënt mogelijk worden geproduceerd. Een rendabel productieproces zorgt er voor dat er weinig verspilling optreed. Dit leid er toe dat het netto resultaat van een bedrijf hoger wordt.
  • Technische innovatie.  Een belangrijk onderdeel van Lean manufacturing is het proces. Bedrijven moeten een effectief productieproces hebben waarmee ze snel hoogwaardige producten kunnen leveren. Hiervoor zijn machines nodig die aan de hoogste kwaliteitseisen voldoen. Het proces wordt in Lean manufacturing voortdurend getoetst en verbeterd. Hierbij wordt ook gekeken naar de productie van de machines. Als een bedrijf verouderde machines heeft loopt het bedrijf de kans dat de concurrentie het bedrijf voorbij gaat streven. Een productieproces kan daarom niet zonder hoogwaardige machines. Deze worden geleverd in het technische marktsegment dat de werktuigbouw heet.

De werktuigbouwkunde en Lean manufacturing
De werktuigbouwkunde vormt een belangrijke factor in de toekomst van Lean manufacturing. In de werktuigbouwkunde worden nieuwe machines bedacht en ontworpen. Dit proces komt nooit tot stilstand. Lean manufacturing is er op gericht om hoogwaardige producten te leveren aan klanten en daarbij zo efficiënt mogelijk om te gaan met de middelen die daarvoor worden aangewend. Het beperken van verspilling is hierbij erg belangrijk. Verspilling kan echter op veel verschillende manieren plaatsvinden. Werknemers zijn erg belangrijk bij het reduceren van verspilling maar ook machines kunnen een bijdrage leveren aan het beperken van een verspilling.

Werktuigbouwkundigen kunnen machines ontwerpen, construeren, tekenen en produceren die effectief met grondstoffen omgaan. Het beperken van verspilling van grondstoffen is echter één belangrijke factor van een Lean productieproces. De energie die machines verbruiken is een belangrijke factor die een rol speelt. Machines die weinig energie verbruiken zorgen er voor dat bedrijven geen hoge energielasten hebben tijdens het productieproces. Energiezuinig produceren draagt daarnaast bij aan milieuverantwoord ondernemen. Dit wordt ook wel duurzaam ondernemen genoemd. Een bedrijf dat in haar filosofie duurzaamheid heeft opgenomen en dat ook in haar productieproces tot uiting laat komen kan rekenen op veel lof uit de maatschappij. Machines die duurzaam en milieuvriendelijk zijn kunnen voor een onderneming een belangrijke toegevoegde waarde vormen. Deze machines worden ontworpen door werktuigbouwkundigen.

Natuurlijk moet ook de snelheid van machines niet uit het oog worden verloren. Een machine moet naast duurzaam ook snel kunnen produceren. Als het productieproces te lang duurt zal de prijs van de producten omhoog moeten om het bedrijf rendabel te maken. Een snelle machine kan er echter voor zorgen dat producten met een grote snelheid kunnen worden geproduceerd. Hierdoor gaat de productieprijs van een artikel omlaag en kan deze goedkoper op de markt worden gebracht. Goedkopere producten zorgen er voor dat de producten aantrekkelijker worden voor klanten. Dit draagt weer bij aan een hogere omzet voor het bedrijf. Een bedrijf kan deze ambities echter wel hebben maar is daarbij wel afhankelijk van een werktuigbouwkundig ingenieur om de machines te ontwerpen. Machinebouwers moeten vervolgens in staat zijn om de ontwerpen van de ingenieur om te zetten in productietekeningen en de machines te produceren.

Lean manufacturing is een continue proces
Lean manufacturing is een streven een bedrijf  zal nooit geheel Lean kunnen blijven zonder daarvoor veel inspanning te leveren. Voortdurend zal het bedrijf nieuwe ontwikkelingen moeten implementeren in haar bedrijfsproces. Werktuigen en machines zullen daardoor regelmatig moeten worden vervangen of verbetert om aan de wens van de klant te voldoen. De werktuigbouwkunde kan hierbij een belangrijke rol spelen. Het is daarom niet verwonderlijk dat de overheid scholen stimuleert om meer technische opleidingen aan te bieden aan leerlingen en studenten. Zij vormen voor Lean manufacturing de toekomst. Lean manufacturing blijft een continue verbeterproces. Nederland zal daarom er voor moeten zorgen dat de kennis over de werktuigbouwkunde van het hoogste niveau is op de wereld. Dat is een belangrijke ambitie. De concurrentie in de werktuigbouwkunde is wereldwijd enorm. Veel landen zijn zich bewust dat de bouw van innovatieve werktuigen en machines een doorslaggevende invloed heeft op de economische ontwikkelingen van een land. Lean manufacturing is een goed streven maar het kan niet zonder de techniek.

Wat is Lean en wat is Lean manufacturing?

Lean is of Lean manufacturing zijn termen die tegenwoordig veel worden gebruikt in de techniek en de industrie. Lean manufacturing is een Engelse term die in het Nederlands kan worden vertaald met slanke productie. Lean is een managementfilosofie die vooral voor productieprocessen van belang is. De kern van Lean manufacturing is gericht op het beperken van de verspilling tijdens productieprocessen. Door de verspilling in productieprocessen te beperken gaan de kosten van de productie omlaag. Door het verlagen van de kosten van de productie kan vervolgens meer netto resultaat voor het bedrijf overblijven. Lean manufacturing kan daardoor het rendement van een bedrijf verbeteren.

Naast de bedrijfsprocessen zoals de productie staat bij Lean manufacturing ook de klant centraal. Er moeten kwalitatief hoogwaardige producten worden geleverd. Lean manufacturing mag daardoor nooit in strijd zijn met de wensen van de klant en de kwaliteit van de producten. Omdat de werknemers een belangrijke rol spelen in het productieproces vormen zij een belangrijke spil in het uitvoeren van het Lean proces op de werkvloer. Medewerkers hebben veel invloed op de verspilling die plaats kan vinden tijdens de productie. Daarom bieden bedrijven Leantrainingen aan hun personeel. In deze Leantrainingen wordt aandacht besteed aan de bewustwording van het personeel met betrekking tot het reduceren van verspilling.

Waar komt Lean manufacturing  vandaan?
Lean manufacturing heeft zijn oorsprong in de auto-industrie. De Japanse autofabrikant Toyota heeft een belangrijke aanzet gegeven tot de ontwikkeling van Lean manufacturing. Toch was Toyota hierin niet revolutionair. Veel begrippen en methodes die in Lean manufacturing aan de orde komen zijn gebaseerd op de gedachten van Henry Ford. Ook de scientific management school zorgde voor input die nodig was om het Lean manufacturing gestalte te geven.

Werkplaatschef Taiichi Ohno van Toyota trok de conclusie dat alleen bedrijfsprocessen die door de klant worden betaald nuttig zijn. Dit inzicht vormde de basis van de Lean filosofie. Het Toyota Production System werd hierop gebaseerd. Dit werd ook wel de Toyota Way genoemd. De term Lean werd echter niet door Toyota zelf bedacht. Deze term werd ingevoerd door de Amerikanen James P. Womack en Daniel Jones die het productiesysteem van Toyota hebben beschreven.

Toyota zorgde er met haar Leanproces voor dat er grote successen werden geboekt in de productie. Deze successen zorgden er voor dat andere bedrijven interesse toonden in het productieproces van Toyota. Lean manufacturing kreeg door de benaderingswijze van Toyota meer bekendheid. Verschillende bedrijven probeerden de Leanprincipes  in hun eigen productieproces door te voeren. Veel autofabrikanten hebben het voorbeeld van Toyota nagevolgd. Naast autofabrikanten hebben ook andere bedrijven pogingen gedaan om Lean te produceren. Bij bepaalde bedrijven lukt Lean produceren beter dan bij andere bedrijven. Sommige bedrijfsprocessen zijn geschikte voor Lean productie dan andere. Toch kan vrijwel elk productiebedrijf iets leren van de basisprincipes die uit Lean manufacturing  naar voren komen.

Waar is de kern van Lean manufacturing?
Lean manufacturing draait voornamelijk om de verspilling te beperken of zelfs geheel te elimineren. Dit is echter niet altijd mogelijk. Lean manufacturing draait daarom vooral om het streven naar een zo optimaal mogelijk productieproces met een zo hoog mogelijk rendement voor het bedrijf. Hoewel in Lean manufacturing de aandacht vooral licht op het productieproces staat de klant wel centraal. In alle productieprocessen moet toegevoegde waarde worden geleverd voor het product en de klanttevredenheid. Processen die geen bijdrage leveren aan de kwaliteit van het product, het productieproces en de tevredenheid van de klant moeten zoveel mogelijk worden beperkt. De effectiviteit van het Leanproces kan worden uitgedrukt in verschillende getallen. Deze kengetallen kunnen naar voren komen uit onderzoeken naar de klanttevredenheid over het product en de betrokkenheid van de werknemers bij het productieproces en het resultaat van de onderneming.

De vier p’s van Toyota
Toyota heeft de kern van het Toyota Production System samengevat in vier P’s. Deze vier P’s vormen ook de kern van ‘the Toyota Way’. De theorie omtrent Lean manufacturing heeft de vier P’s overgenomen. De vier P’s staan voor vier woorden die met de letter ‘P’ beginnen.  Ze zijn erg belangrijk voor het behalen van een optimaal resultaat van een onderneming. De vier P’s zijn: philosophy, process, people (& partners) en problem solving. Deze worden zijn algemeen, daarom kan men er een verschillende beeldvorming bij hebben. Om duidelijk te maken wat Lean manufacturing onder deze woorden verstaat in relatie tot het bedrijfsproces, worden deze woorden hieronder uitgelegd.

Philosophy: de filosofie van een bedrijf en een bedrijfsproces is belangrijk voor de koers van het bedrijf. De filosofie van een bedrijf is gebaseerd op het toekomstbeeld dat het bedrijf heeft. De lange termijn staat hierbij centraal. De filosofie van het bedrijf is afgestemd op de positie van het bedrijf ten opzichte van concurrenten. Daarnaast is de filosofie van het bedrijf ook afgestemd op de maatschappij en de ontwikkelingen die daarin plaatsvinden. Een bedrijf moet afgestemd zijn op haar omgeving en zal voor klanten aantrekkelijke producten moeten leveren. Daarnaast moet het bedrijf ook maatschappelijk verantwoord ondernemen.  De beeldvorming die mensen hebben van het bedrijf is erg belangrijk. De filosofie van het bedrijf moet in het gehele bedrijf, in de reclame en in de producten worden uitgedragen.

Process: het proces van het bedrijf is dynamisch. Het bedrijf zal voortdurend haar bedrijfsprocessen moeten beoordelen en indien nodig moeten aanpassen en/of afstemmen. Verspilling moet hierbij worden tegengegaan. Hierbij wordt ook gekeken naar het beperken van de voorraad van een bedrijf. Het meest optimale proces is zo ingericht dat de producten precies op tijd klaar zijn voor transport zodat deze niet geruime tijd opgeslagen hoeven te worden. Ondanks dit ‘Just in Time systeem’ moet het aantal fouten zo laag mogelijk blijven. Nieuwe technologieën kunnen er voor zorgen dat de productie nog optimaler kan verlopen. Een bedrijf zal daarom regelmatig haar eigen productieproces moeten evalueren en vergelijken naar de nieuwe technologieën en machines die op de markt verschijnen. Het productieproces is daardoor nooit af maar continue in ontwikkeling.

People & partners: werknemers vormen een belangrijke factor in het bedrijf. Ze hebben invloed op de productie en het uitdragen van de filosofie. Binnen Lean manufacturing wordt daarom ook veel aandacht besteed aan de beeldvorming die werknemers hebben met betrekking tot het productieproces. Ze leren onderscheid te maken tussen processen die een toegevoegde waarde hebben voor het bedrijf en de klant en processen die geen toegevoegde waarde hebben. Het bestrijden van verspilling begint bij de mentaliteit van de werknemers. De werknemers zullen echter niet alleen richtlijnen van het management moeten toepassen. Lean manufacturing zorgt er voor dat werknemers zo betrokken zijn bij het productieproces dat ze zelf ook met verbetervoorstellen komen. Lean manufacturing is daardoor geen eenrichtingsverkeer maar is een samenwerking tussen werknemers en leidinggevenden. De sfeer binnen het bedrijf dient daardoor open te zijn.

Problem Solving: het oplossen van problemen is erg belangrijk. In elk productieproces kunnen problemen ontstaan. Dit is meestal niet te voorkomen. Het bieden van probate oplossingen is daarom erg belangrijk. Hierbij moet aandacht worden besteed aan de oorzaken die het probleem hebben laten ontstaan. Deze oorzaken moeten worden opgelost. Er moet hierbij worden gestreefd naar duurzame oplossingen. Een duurzame oplossing zorgt er voor dat het probleem zich in de toekomst waarschijnlijk niet meer voor zal doen. Garanties zijn er echter zelden. Ook bij het oplossen van problemen moet aandacht worden besteed aan de ideeën en verbetervoorstellen die de werknemers naar voren brengen. Dit vormt waardevolle informatie voor het management.

Waar wordt Lean manufacturing toegepast?
Lean manufacturing wordt in Nederland bij verschillende bedrijven toegepast. Veel productiebedrijven zijn bezig met het invoeren van Leansystemen. Technische bedrijven merken de meerwaarde van Lean manufacturing ook. Daarnaast zijn ook andere organisaties bezig met het doorvoeren van Leanprocessen. Deze organisaties zijn lang niet altijd gericht op het produceren van stoffelijke producten. Organisaties in de zakelijke dienstverlening zijn ook bezig met het Leanproces. Hierbij kan worden gedacht aan banken en verzekeraars. Overheidsinstellingen streven er ook naar om hun werkprocessen Lean in te richten. De uitvoering van de Lean processen kan verschillen omdat bedrijfsprocessen verschillen. De kernpunten die omschreven zijn in de vier P’s blijven echter gelijk. Organisaties hebben de mogelijkheid om hun eigen interne bedrijfsprocessen hierop af te stemmen.