Kort overzicht: voordelen en nadelen van een convector ten opzichte van een radiator

Een convector is net als een radiator een verwarmingselement alleen is de werking ervan verschillend. Een convector is zo geconstrueerd dat deze vooral lucht verwarmt terwijl een radiator vooral gebruikt wordt om stralingswarmte af te geven. Er zijn een aantal voordelen en nadelen met betrekking tot de werking van een convector ten opzichte van een radiator. Deze voordelen en nadelen zijn hieronder in een kort overzicht weergegeven.

Voordelen convector

  • Een convector zorgt voor een snellere opwarming van de ruimte ten opzichte van radiatoren
  • Convectoren kunnen in de vloer worden geplaatst en daardoor vrijwel geheel uit het zicht verdwijnen
  • Convectoren zijn ideaal bij grote raampartijen, schuifpuien en openslaande deuren omdat ze in de vloer kunnen worden gebouwd.
  • Ook wandconvectoren zijn kleiner dan radiatoren en hebben nauwelijks invloed op het interieur.
  • Convectoren verbruiken gemiddeld tien procent minder energie dan radiatoren.
  • Convectoren zijn milieuvriendelijker.
  • Convectoren kunnen goed worden ingezet om een koudeval te voorkomen bij koude muren en ramen.
  • Convectoren hebben een gelijkmatige warmteverdeling terwijl de warmte van een radiator vooral heel lokaal is omdat een radiator stralingswarmte geeft.
Nadelen convectoren
  • Convectoren gaan minder lang mee dan radiatoren.
  • Convectoren zijn duurder in aanschaf dan radiatoren.
  • Convectoren moeten regelmatig schoongemaakt worden want er trekt veel stof in een convector vanwege de luchtstroom.

Met een convectorput een koudeval bij ramen voorkomen

Een convectorput is verwarmingssysteem die in een uitsparing in de vloer wordt geplaatst en warmte afgeeft doormiddel van convectie. Er zijn verschillende soorten convectoren maar de werkwijze van convectors is bij elke variant gebaseerd op het verwarmen van lucht en dus niet gebaseerd op stralingswarmte zoals bij radiatoren het geval is. De wering van convectoren is ideaal om een koudeval te voorkomen bij ramen, glazen puien, koude muren of bij openslaande deuren.

Koudeval
Men kan een koudeval ervaren bij ramen maar ook bij koude muren die nauwelijks geïsoleerd zijn. Men spreekt van een koude val als er een koude luchtstroom wordt ervaren over de vloer of als men tocht vanuit ramen ervaart. Deze koudeval ontstaat wanneer warme lucht in contact komt met een koude oppervlak. Als dat gebeurd koelt de lucht af en valt deze naar beneden. Warme lucht stijgt namelijk op en koude lucht daalt naar beneden. Daardoor ontstaat een soort koele luchtstroom: de koudeval.

Covectorput tegen koudeval
Een convectorput wordt vrij dicht bij ramen en openslaande deuren geplaatst. Omdat de convector in een put is geplaatst valt deze nauwelijks op en wordt het ruimtelijke effect in de kamer behouden. Een convectorput geeft warme lucht af in de vorm van een luchtsluier. Deze luchtsluier wordt geplaatst voor het koude oppervlak. De warme lucht uit de convectorput stijgt recht naar boven. Als de lucht afkoelt daalt deze meteen weer in de convector om vervolgens weer opgewarmd te worden. Zo blijft er een soort warme luchtsluier in een circulair proces doordraaien. Daardoor komt de warme lucht in een ruimte niet meer in contact met het koude oppervlak waar de convector voor is geplaatst en wordt de warmte beter behouden en wordt bovendien geen koudeval meer ervaren.

Convectorput of radiator?

Er zijn verschillen tussen radiatoren en convectorputten. Deze verschillen zitten zowel in de vorm als de werking van de verwarmingssystemen. Een convectorput is een verwarmingsmethode die bestaat uit een convector die is geplaats in een bak in de vloer. Deze bak wordt ook wel put genoemd en is meestal rechthoekig van vorm. De convectorput wordt meestal onder een raam of schuifpui geplaatst en is op een rooster na vrijwel geheel aan het zicht onttrokken. Een radiator is een warmingselement dat bestaat uit met water gevulde lamellen die geplaatst worden aan de muur. Radiatoren worden net als convectorputten ook meestal onder ramen geplaatst alleen zijn radiatoren veel meer in het zicht. Daarom worden radiatoren doorgaans niets voor ramen geplaatst. Dat kan men echter wel doen met een convectorput omdat deze onder het vloeroppervlak verdwijnt.

Verschil in werking tussen een convectorput en een radiator
De werking van een convectorput en een radiator verschilt. Een radiator geeft stralingswarmte af via de met heet water gevulde lamellen. Een convector werkt op basis van de spreiding van hete lucht. Dit wordt ook wel convectie genoemd. Een convector is gemaakt van metalen die goed warmte geleiden. Aan de onderkant van de convector is een koperen buis waar een aantal aluminium lamellen omheen zijn geplaatst. Deze lamellen zijn flinterdun in tegenstelling tot de lamellen van radiatoren.

De dunne lamellen van de convector verspreiden de warmte die die afkomstig si van de koperen buis. De convector zuigt koude lucht aan die vervolgens wordt verwarmd. De warmte lucht wordt vervolgens weer uitgestoten. Een convector wordt sneller warm dan een radiator en koelt bovendien sneller af. Daardoor is er bij convectors nauwelijks sprake van ongebruikte restwarmte. In totaal is 90% van de warmte van de convector warme luchtstroom en is 10% stralingswarmte. Een convector gebruikt ook minder warm water dan een radiator en warmt sneller op. Om die reden worden convectorputten als energiezuiniger beschouwd als de standaard radiatoren.

Wat is een cv-ketel of centraleverwarmingsketel?

Een cv-ketel is het centrale punt van een verwarmingsinstallatie dat daadwerkelijk zorgt voor de verwarming van water. De afkorting cv staat in dit verband voor centrale verwarming. Het feit dat de verwarmingsketel het centrale verwarmingspunt vormt van dit verwarmingssysteem zorgt er voor dat men inderdaad van een centrale verwarming kan spreken. De cv-ketel zorgt er voor dat er water wordt verwarmd in een gesloten verwarmingssysteem.

CV-verwarmingsinstallatie
Het verwarmde water wordt doormiddel van cv-leidingen naar de verschillende warmtewisselaars die hierop zijn aangesloten getransporteerd. Deze warmtewisselaars zijn meestal radiatoren als is de term convector beter omdat deze warmtewisselaars werken op basis van convectie.  Het water dat door de cv-ketel is opgewarmd stroomt aan de bovenkant van de warmtewisselaar naar binnen. Het water koelt in de convector af doordat de convector warmte afgeeft aan de omgeving. Het afgekoelde water stroomt naar de onderkant van de convector en komt zo in de retourleiding die het water weer terug naar de cv-ketel transporteert.

Voor het creëren van warmte in een cv-ketel wordt een brandstof verbrand. De meeste cv-ketels werken op aardgas (laagcalorisch of hoog calorisch aardgas). Er zijn echter ook cv-ketels die werken op huisbrandolie dat ook wel mazout wordt genoemd in België, dit is een stookolie. De brandstof wordt in de cv-ketel verbrand door een brander. Deze brander verhit het water dat wordt getransporteerd naar de cv-leidingen die behoren tot de centrale verwarming. Bij het verbranden van brandstoffen komen rookgassen vrij. Deze rookgassen worden afgevoerd via een rookafvoerkanaal of schouw. Onder aan deze tekst zijn overigens een aantal alinea’s geschreven over pelletketels en biomassaketels. Deze ketels verbranden biomassa in plaats van fossiele brandstoffen en zijn daardoor milieuvriendelijker.

CV-ketel plaatsen
Het is belangrijk dat de rookgassen van een cv-ketel niet vrij komen in de ruimte waar de ketel is aangebracht omdat dit schadelijk is voor de gezondheid. Naast koolstofdioxide komt namelijk ook het zeer giftige koolstofmonoxide vrij. Een koolstofmonoxidemelder kan bij een cv-ketel worden geplaatst maar dat is geen garantie dat er geen koolstofmonoxide vrij komt. Daarom moeten cv-ketels door ervaren gecertificeerde cv-monteurs worden geplaatst en onderhouden.

Pelletketels en biomassaketels voor cv-installaties
Nu laagcalorisch aardgas steeds minder beschikbaar komt vanwege de beperking van de aardgasproductie uit de Groningse gasvelden wordt de roep om andere brandstoffen voor cv-ketels steeds luider. In eerste instantie dacht men dat Nederland wel hoogcalorisch gas kon importeren uit andere landen maar dat vereist aanpassingen aan de aardgasgestookte systemen waaronder gasgestookte cv-installaties. Daarom kijkt men nu naar biomassa zoals houtpellets. Er zijn al verschillende bedrijven en huishoudens die kiezen voor een pelletketel of biomassaketel. Daarin wordt in plaats van aardgas een niet-fossiele brandstof verstookt namelijk pellets die gemaakt zijn van samengeperst houtstof. Deze verwarmingsystemen werken grotendeels hetzelfde als aardgasgestookte cv-ketels maar zijn niet aangesloten op het aardgasnet.

Dat zorgt er voor dat mensen zelf logistieke oplossingen moeten bedenken voor de aanvoer van pellets. Deze pellets worden in een reservoir gebracht en worden doormiddel van een wormwiel naar de brandhaard getranspoteerd. Daar worden de pellets verbrand en met de warmte die daarbij ontstaat wordt cv-leidingwater verwarmd. Er wordt beweerd dat pelletketels een rendement hebben van 85 procent. Dat hout in dat 85 procent van de energie uit de pellets kan worden omgezet in warmte. Ter vergelijking is het rendement van een openhaardvuur maar 10 procent. De kans bestaat in de toekomst meer biomassaketels worden geplaats in een cv-installatie dan aardgasgestookte cv-ketels.

Wat is elektrische verwarming?

Elektrische verwarming is verwarming waarbij elektrische stroom wordt omgezet in warmte. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een verwarmingselement dat in de kachel is geplaatst. Dit verwarmingselement is een elektrische weerstand die elektrische stroom omzet in warmte. Er zijn verschillende typen elektrische verwarming. Het begrip elektrische verwarming is ook veel breder dan alleen een verplaatsbare elektrische kachel, hoewel veel mensen aan een dergelijke kachel zullen denken als ze het hebben over elektrische verwarming.

Verschillende soorten elektrische verwarming
Er zijn diverse soorten elektrische verwarming. Hieronder staan een aantal voorbeelden van elektrische verwarming. Deze voorbeelden zijn gebaseerd op de werking van het verwarmingssysteem of kachel.

  • Elektrische kachels die werken op basis van convectie verwarmen lucht. Deze lucht stroomt langs de hete gloeidraden van de kachel en stijgt vervolgens op. Vervolgens ontstaat er weer ruimte voor koudere lucht die de kachel in kan stromen en verwarmd kan worden.
  • Er zijn ook elektrische kachels die een ventilator bevatten. Deze ventilator blaast de warme lucht in de ruimte.
  • Elektrische straalkachels. Deze kachels hebben de naam straalkachel maar feitelijk zijn dit ook kachels die werken op basis van convectie omdat deze lucht verwarmen zodat deze lucht gaat verplaatsen.
  • Keramische verwarming. Deze verwarmingssystemen bevatten een ventilator. Daarnaast straalt het verwarmde keramische element ook warmte uit.
  • Een andere vorm is elektrische vloerverwarming. Hierbij wordt de vloer elektrisch verwarmd zodat een groot oppervlak warmte kan afgeven.
  • Radiatorverwarming. Hierbij is de radiator gevuld met een vloeistof, dit is meestal olie. Deze vloeistof wordt verwarmd en vervolgens circuleert de verhitte vloeistof  door de radiator. Hierbij geeft de vloeistof warmte af aan de lucht.
  • Verwarmingselementen zijn ook vormen van elektrische verwarming. Hier zijn veel verschillende varianten van. Er elektrische verwarmingselementen die bijvoorbeeld in autostoelen worden gebruikt. Ook worden deze elementen gebruikt in waterkokers en boilers. Er zijn ook speciale verwarmingselementen voor aquariums en terrariums. Deze zorgen voor het juiste klimaat voor tropische vissen en terrariumdieren.

Wat is een kachel?

Kachels zijn verwarmingsapparaten waarbij een brandstof wordt verbrand of elektriciteit wordt verbruikt om warmte te creëren. Een kachel is daardoor een werktuig die wordt gebruikt om te verwarmen. Meestal gebruikt men kachels om een bepaalde ruimte te verwarmen. Er zijn verschillende soorten brandstof die in een kachel kunnen worden verbrand.

Het soort brandstof is afhankelijk van het soort kachel. Veel kachels werken op basis van verbranding van een fossiele brandstof zoals steenkool, bruinkool en steenkoolgas. Er kunnen echter ook andere brandstoffen worden gebruikt zoals hout en turf. Naast brandstoffen kan men echter ook elektrische energie omzetten in warmte. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan in een zogenaamde staalkachel.

Convectiekachels of stralingswarmte-kachels
Het type kachel kan men op verschillende manieren indelen. Een voorbeeld van een onderscheid is het onderscheid tussen convectiekachels en stralingswarmte-kachels. Hierbij maakt men onderscheid in de manier waarop de warmte van de kachel aan de omgeving wordt afgegeven.

  • Convectiekachels worden hoofdzakelijk gebruikt om lucht te verwarmen. Deze kachels verwarmen lucht. De warme lucht stijgt op en de lagere koude lucht stroomt weer langs of in de kachel om verwarmd te worden. Men kan ook gebruik maken van een ventilator om de opgewarmde lucht weer uit de kachel of haard te transporteren.
  • Stralingswarmtekachels werken op basis van een ander principe als convectiekachels. Bij stralingswarmtekachels wordt de warmte eerst opgeslagen in een stenen massa. Van daaruit wordt de warmte uitgestraald naar de omgeving. Er zijn verschillende soorten massieve stenen stralingswarmtekachels zoals tegelkachels, leemkachels en speksteenkachels. Soms gebruikt men de term stralingswarmtekachel ook voor convectiekachels die aan de buitenkant van speksteen of tegels zijn voorzien. Deze tegels stralen dan de warmte af maar werken echter op basis van convectie omdat deze lucht verwarmen zodat deze opstijgt en ruimte maakt voor koude lucht.

Verschillende soorten kachels
Hiervoor zijn al een aantal verschillende soorten kachels genoemd. Naast de indeling tussen stralingswarmtekachels en convectiekachels kan men de verschillende typen kachels ook indelen op basis van de verbranding van brandstoffen. Zo zijn er bijvoorbeeld:

  • Houtkachels
  • Gaskachel
  • Kolenkachel
  • Oliekachels (op huisbrandolie of mazout)
  • Pelletkachel
  • Turfkachel
  • Petroleumkachel

Verder zijn er allesbranders waarin meerdere soorten brandstof kunnen worden verstookt om warmte te creëren.

Wat is een radiator?

Een radiator is een warmtewisselaar die wordt gebruikt om warmte van vloeistoffen af te geven aan de omgeving. Het meervoud van radiator is radiatoren. In centrale verwarmingsinstallaties maakt men gebruik van radiatoren. Deze verwarmingssystemen plaatst men in woningen, utiliteit en ook in bepaalde ruimten in de industrie. In auto’s gebruikt met voor koelsystemen een enigszins vergelijkbaar systeem alleen wordt dit in de autotechniek een radiateur. In Vlaanderen noemt men een radiator ook wel een chauffage.

Eigenschappen van een cv-radiator
Een radiator is een onderdeel van een centrale verwarming, deze verwarming wordt ook wel afgekort met cv. Daarom heeft men het ook wel over een cv-radiator. Een cv-radiator is ontworpen om zoveel mogelijk warmte af te staan aan de omgeving waarin deze is geplaatst. Een cv-radiator bestaat daarom uit materiaal dat goed warmte geleid zoals staal. Daarnaast heeft deze radiator een zo groot mogelijk oppervlak. Dit grote oppervlak en het warmte geleidende materiaal zorgt er voor dat de warmte-overdacht zo effectief mogelijk plaatsvind.

Ledenradiatoren en paneelradiatoren
Hoe groter het contactoppervlak is hoe beter de afgifte van warmte aan de omgeving. Er zijn verschillende radiatoren die in de praktijk worden gebruikt. De meest bekende zijn de ledenradiatoren en de paneelradiatoren.

  • Een ledenradiator wordt ook wel een kolomradiator genoemd. Deze radiator bestaat uit een rij holle segmenten die aan elkaar gekoppeld zijn. Deze holle segmenten worden ook wel ‘leden’ of ‘kollommen’ genoemd vandaar de namen ledenradiator of kollomenradiator. Een ledenradiator heeft een veel groter oppervlak dan een paneelradiator.
  • Een paneelradiator bestaat uit een plaat of paneel. Daarom wordt dit type radiator ook wel een plaatradiator genoemd. Dit paneel bestaat uit een gesloten plaat waarin verschillende verticale kanalen zijn aangebracht. Meestal bestaat een paneelradiator uit twee of drie panelen om het oppervlak te vergroten. Daardoor kan meer warmte worden afgegeven aan de lucht rondom de radiator. Verschillende paneelradiators zijn voorzien van geprofileerde platen die bevestigd zijn achter of tussen de platen. Dit zorgt er voor dat de convectie vergroot wordt. Een paneelradiator die voorzien is van extra geprofileerde platen wordt om die reden ook wel een ‘convectorradiator’ genoemd. Convectie  is woord dat wordt gebruikt om een mechanisme voor warmtestroming aan te duiden.

Werking van een cv-radiator
De werking van een cv-radiator is gebaseerd op een tegenstroomprincipe. Hierbij stroomt het warme water in de cv-radiator van boven naar beneden. Aan de onderkant wordt het water kouder. Langs de radiator wordt de lucht opgewarmd. De opgewarmde lucht langs de radiator stroomt omhoog. Warme lucht heeft een lagere luchtdichtheid dan koude lucht en stijgt daardoor op. Radiatoren verwarmen de lucht in hun omgeving door de convectie.