Wat is een burn-out?

Een burn-out is een term die wordt gebruikt voor mensen die last hebben van een psychologisch (mentaal) energietekort ten gevolge van een periode van stress, werkdruk of andere situatie waarin teveel mentale energie werd vereist en overbelasting is veroorzaakt. De term burn-out is Engels en kan men in het Nederlands het beste vertalen met ‘opgebrand zijn’. Dit opgebrand zijn wordt gebruikt als metafoor voor een gevoel van lusteloosheid en vermoeidheid. Men heeft geen motivatie meer om werk te verrichten en kampt met psychische klachten. Een burn-out heeft andere oorzaken dan een bore-out. Een bore-out wordt veroorzaakt door een gebrek aan uitdaging en afwisseling in het werk terwijl een burn-out juist wordt veroorzaakt door teveel werkdruk en werkstress. Hieronder kun je meer lezen over de oorzaken van een burn-out.

Oorzaken burn-out
Veel mensen denken dat een burn-out ontstaat vanwege werkstress maar een burn-out kan meerdere oorzaken hebben. Ook in de privéomgeving kan een burn-ontstaan vanwege relatieproblemen, financiële problemen, vanwege het mantelzorg of andere oorzaken waardoor iemand meer energie moet geven dan hij of zij ontvangt. Burn-outklachten kunnen ook ontstaan in combinatie met depressiviteit of andere psychische problemen. De oorzaken van een burn-out zijn dus verschillend. Als er weinig steun of ondersteuning is in de directe omgeving van de persoon dan kunnen burn-outklachten erger worden. Men kan dan de grip op de situatie en het dagelijkse leven kwijtraken en de dagelijkse werkzaamheden en bezigheden niet meer goed uitvoeren. Dit wordt ook wel overbelasting of overspanning genoemd. Als deze klachten langer dan een half jaar duren spreekt men van een burn-out.

Wat zijn de klachten van een burn-out?
Mensen die last hebben van een burn-out kunnen verschillende klachten hebben. Deze klachten duren in ieder geval een half jaar. De klachten die horen bij een burn-out zijn zowel psychisch als lichamelijk. Psychische klachten zijn bijvoorbeeld een uitgeput gevoel, gemakkelijk boos worden of juist snel huilen. Ook piekeren en niet tegen drukte of lawaai kunnen horen bij de psychische klachten van een burn-out. Vaak zijn er ook lichamelijke klachten zoals hartkloppingen, buikpijn, duizeligheid en maagpijn. Een burn-out kan per persoon verschillende klachten veroorzaken.

Last van een burn-out?
Als je last hebt van klachten die horen bij de symptomen van een burn-out dan is het verstandig om medische hulp in te schakelen en contact op te nemen met je leidinggevende / werkgever. Een burn-out is niet iets waar eenvoudig mee omgegaan moet worden. Door rust en goede medische en psychologische ondersteuning kan men de burn-out overwinnen en nieuwe energie krijgen om het leven en het werk weer vol goede moed te hervatten.

Wat is een bore-out?

Bore-out is een benaming voor een psychische toestand van een werknemer of werkneemster die door extreme verveling op het werk lusteloos, verveeld of zelfs vermoeid is geworden. Bore-out kan worden beschouwd als een tegenhanger van een burn-out. Een burn-out is echter een veel bekender begrip. Bij een burn-out is er echter sprake van werkdruk en stress die er voor zorgen dat een werknemer ‘opgebrand’ raakt. Daarmee wordt bedoelt dat de werkdruk teveel energie kost van de werknemer waardoor deze oververmoeid raakt. Bij een bore-out is er echter geen sprake van bovenmatige werkdruk maar juist van eentonig werk waardoor het werk als saai of zelfs nutteloos wordt ervaren.

Hoe ontstaat een bore-out
Werknemers die gedurende lange periode eentonig werk uitvoeren kunnen daardoor zo verveeld raken dat ze psychische klachten krijgen. Dit kan bijvoorbeeld door routinematig werk maar ook doordat men werk doet wat te eenvoudig is waardoor er een gebrek aan motivatie ontstaat. Werknemers die niet gemotiveerd zijn om aan de slag te gaan kunnen soms letterlijk met moeite opstaan uit hun bed om naar het werk te gaan. Doordat ze niet worden uitgedaagd door hun werkzaamheden en geen afwisseling in taken hebben kan de motivatie afnemen wat zich kan uiten in vermoeidheid en sufheid. De Zwitserse organisatieadviseurs Philippe Rothlin en Peter Werder hebben de term “Bore-out” ingevoerd. Ze hebben de term gebruikt voor verveling en een gebrek aan motivatie van werknemers om werkzaamheden uit te voeren.

Overbelasting en onderbelasting
Als er bij een burn-out sprake is van een overbelasting van de werknemer dan is er bij een bore-out juist sprake van een onderbelasting van de capaciteiten van de werknemer. Het onderbelasten van een werknemer is een verschijnsel waar rekening mee gehouden moet worden door zowel de leidinggevenden als de werknemers zelf. Een werknemer te zwaar belasten is niet goed maar te weinig belasten van de werknemer kan ook risico’s met zich mee brengen. Veel werknemers willen zich verder ontwikkelen en hopen dit te kunnen en mogen doen bij hun werkgever.

Dit is echter niet altijd mogelijk. Werknemers kunnen dan kiezen om verder te solliciteren maar daar heeft niet iedere werknemer voldoende lef of mogelijkheden voor. Sommige werknemers dreigen een bore-out te krijgen maar durven niet verder te solliciteren naar een baan bij andere bedrijven omdat ze dan bang zijn hun vaste contract op te geven voor een onzekerder flex arbeidsverband. Doordat de situatie niet veranderd kan een werknemer ‘vastgeroest’ raken waardoor de werknemer zich ongelukkig kan voelen. Ook de omgeving, bijvoorbeeld de thuissituatie, kan druk uitoefenen op de werknemer om zichzelf verder te ontwikkelen terwijl dit onder de huidige omstandigheden niet mogelijk is.

Kwalitatieve en kwantitatieve onderbelasting
Het gebrek aan uitdaging kan verschillende oorzaken hebben. Deze oorzaken hebben altijd te maken met de medewerker in relatie met de werkomgeving of arbeidsomstandigheden. Denk hierbij aan het opleidingsniveau van de werknemer in relatie met het kennisniveau dat nodig is voor het uitvoeren van de werkzaamheden. Ook is het mogelijk dat een medewerker meer werk aan kan dan er geboden wordt. Soms is het aanbod aan werk tijdens een werkdag gering. Als er weinig werk te doen is heeft men het kwantitatieve onderbelasting. Als er wel voldoende werk is maar weinig inspirerend of weinig uitdagend werk dan heeft men het over kwalitatieve onderbelasting.

Bore-out voorkomen
Een bore-out kan net als een burn-out de duurzame inzetbaarheid van werknemers in gevaar brengen. Daarom is het verstandig dat werkgevers tijdig gesprekken aangaan met werknemers over hun ambities en mogelijkheden binnen de organisaties. Een bore-out kan namelijk worden voorkomen. Ook werknemers moeten goed bij zichzelf nagaan of ze hun werk nog wel uitdagend genoeg vinden. Daarbij kunnen ze wellicht ook zelf invloed uitoefenen op de diversiteit en kwantiteit in het takenpakket. Een goed overleg met een loopbaanbegeleider of loopbaancoach zou ook een oplossing kunnen bieden wanneer een overleg tussen een werknemer en werkgever onvoldoende resultaat heeft opgeleverd.

Bore-out en veiligheid
Door een bore-out kan ook de betrokkenheid en de concentratie van de werknemer achteruitgaan. Dat is ongewenst omdat daardoor ook de veiligheid in het geding is. Als mensen minder betrokken zijn bij hun werk en bij hun omgeving bestaat de kans dat er fouten ontstaan of onveilige situaties niet tijdig worden geconstateerd en gerapporteerd. Dat kan ernstige gevolgen hebben voor de werknemer zelf maar ook voor de personen, materialen en het milieu. Het voorkomen van een bore-out is daarom ook vanuit het oogpunt van veiligheid erg belangrijk.