Wat zijn organische brandstoffen?

Organische brandstoffen zijn energiedragers van organische aard die energie leveren doormiddel van een chemische reactie zoals verbranding of oxidatie. Organische brandstoffen zijn organisch, dat wil onder andere zeggen dat deze brandstoffen koolstofverbindingen bevatten. De energie die door de verbranding of oxidatie van organische brandstoffen ontstaat kan worden gebruikt voor licht, warmte en kinetische energie.

Voorbeelden van organische brandstoffen
Organische brandstoffen worden in de praktijk veel gebruikt. Er zijn door de jaren heen verschillende organische brandstoffen ontwikkeld met specifieke eigenschappen. We noemen een aantal voorbeelden van organische brandstoffen:

  • Aardolie is een fossiele brandstof waaruit verschillende motorbrandstoffen zijn ontwikkeld zoals benzine, diesel en kerosine.
  • Lpg oftewel liquefied petroleum gas. Wordt gemaakt door een behandeling van zowel aardolie als aardgas. Lpg is een fossiele brandstof waarvan ongeveer 60% wordt gewonnen uit en 40% uit raffinage van olie.
  • Aardgas is fossiele brandstof en wordt onder andere als compressed natural gas CNG op de markt gebracht en als: Liquefied/liquid natural gas (lng). Lng is vloeigbaar gemaakt aardgas en is een cryogene brandstof.
  • Steenkool is een fossiele brandstof die onder andere nog veel wordt gebruikt in kolencentrales.
  • Bruinkool is ook een fossiele brandstof die in het verleden veel werd gebruikt.
  • Biobrandstof is een verzamelnaam die wordt gebruikt voor verschillende brandstoffen die een organische oorsprong hebben maar niet bestaan uit fossiele brandstoffen. Biobrandstoffen kunnen vast, vloeibaar of gasvormig zijn en worden vaak geproduceerd uit afval.
  • Biomassa is ook geen fossiele brandstof en bestaat uit zowel plantaardig als dierlijk materiaal.
  • Hout wordt tegenwoordig nog steeds als brandstof gebruikt in bijvoorbeeld een open haard.
  • Houtpellets zijn korreltjes die zijn gemaakt van houtpoeder en worden met name gebruikt voor pelletkachels en pelletketels.
  • Turf is opgedroogd veen en werd in het verleden gebruikt als brandstof.

Zijn pellets milieuvriendelijker dan andere brandstoffen?

Pelletkachels zijn populair. Steeds meer mensen overwegen om een pelletkachel te gebruiken als verwarmingsbron. Omdat pelletkachels nog niet echt ingeburgerd zijn als verwarmingssysteem stellen veel mensen vragen over deze nieuwe vorm van verwarming. Op internet zijn veel websites te vinden die het onderwerp pelletkachel behandelen. Naast pelletkachels heeft men het ook wel over pelletketels.

Pelletkachel of pelletketel
In feite is een pelletketel een biomassaketel die wordt gebruikt voor een centrale verwarmingsinstallatie. Daarom heeft men het ook wel over een pellet cv-ketel. Hierin worden houtpellets verstookt om vervolgens Cv-water te verwarmen. Dit water stroomt naar radiatoren in principe is dit hetzelfde systeem als een gasgestookte cv-installatie alleen wordt bij een pelletketel een ander type ketel gebruikt en een andere brandstof namelijk houtpellets. Pekketketels of biomassaketels worden naast verwarming ook wel gebruikt voor warm water. In dat geval spreekt men ook wel over een combisysteem.

Pelletkachels zijn het beste te vergelijken met houtkachels of een open haard. Dat komt omdat pelletkachels rechtstreeks warmte overbrengen op de omgeving net als een open haard. Wat hierbij opvalt is dat pelletkachels vooral efficiënt zijn in gebruik omdat het rendement zo hoog is van deze vorm van verwarming. Een hoog rendement zorgt er voor dat pelletkachels milieuvriendelijker zijn dan verschillende andere verwarmingsbronnen. Een pelletkachel is in ieder geval een stuk milieuvriendelijker dan een houtkachel of openhaard. Echter is een pelletkachel wel minder sfeervol.

Waarvan worden pellets gemaakt?
Pellets worden gemaakt van hout daarom noemt men pellets ook wel houtpellets. Deze houtpellets worden gemaakt van houtstof dat geproduceerd wordt van zogenaamde kaprijpe bomen. Wanneer kaprijpe bomen niet gekapt zouden worden maar gewoon in de natuur zouden blijven staan om weg te rotten zou er ook veel Koolstofdioxide uitgestoten worden. Dit komt omdat bij rottingsprocessen in de natuur ook een bepaalde hoeveelheid CO2 vrij komt. Volgens sommige berekeningen zou de CO2 die bij het rottingsproces vrijkomt gelijkwaardig zijn aan de CO2 die vrijkomt bij het verstoken van het hout in een houtkachel of openhaard.

Rendement van houtpellets
Het gaat natuurlijk om de warmte die vrijkomt bij het verstoken van hout. De verhouding tussen de hoeveelheid brandstof en de hoeveelheid warmte wordt ook wel rendement genoemd. Pelletmassa is hierbij een veel efficiëntere brandstof dan gewoon haardhout. Een pelletkachel of pelletketel zet ongeveer 85 procent van de energie uit hout om in warmte. Een open haard zet ongeveer 10 procent van de energie uit hout om in warmte.

Wat is fufural en waar wordt furfural voor gebruikt?

Furfural is vloeistof die over een hogere dichtheid beschikt dan water. De vloeistof furfural is een heterocyclisch aldehyde. De stof kleurloos tot lichtgeel maar krijgt een rood-bruine kleur als de stof wordt bblootgesteld aan de lucht. De naam furfural is afkomstig van het Latijnse woord ‘furfur’. Dit kan in het Nederlands worden vertaald met zemelen.  De geur en de smaak van furfural lijkt op gebakken brood of amandelen. Furfural is echter giftig bij innemen en inslikken. Daarnaast is furfural ook irriterend voor de ogen en huid.

Hoe wordt furfural gemaakt?

Furfural kan worden gemaakt van plantenresten. Niet alle plantenresten zijn geschikt voor de productie van furfural. In de praktijk wordt furfural vooral geproduceerd van landbouwafval. De landbouwproducten die pentosanen (een soort koolhydraten) bevatten zijn vooral geschikt voor de productie van furfural. Hierbij kan men denken aan de schillen van graan en rogge. Ook maiskolven en rijstschillen bevatten de stof furfural. Deze plantaardige resten kunnen doormiddel van dehydratie (of dehydratatie) worden omgezet in furfural. Daarbij gebruikt men de stof zwavelzuur.

Waarvoor wordt furfural gebruikt?

Furfural wordt gebruikt in verschillende producten. Men gebruikt furfural onder andere voor chemische stoffen maar ook voor de productie van bepaalde geneesmiddelen. Furfuryalcohol wordt bijvoorbeeld gebruikt in de metaalindustrie voor het maken van gietmallen van zand. Daarbij dient furfuryalcohol als bindmiddel voor het zand.

Furfuryalcohol wordt ook gebruikt in de productie van verf, lijm en coating. Naast furfuryalcohol worden ook andere chemische stoffen van furfural gemaakt zoals furaan en furaanzuur. Furfural wordt ook gebruikt in de petrochemische industrie als oplosmiddel. Een andere toepassing is als kleurstof voor diesel zodat rode diesel ontstaat. In de volgende alinea is meer te lezen over rode diesel.

Furfural en rode diesel

Rode diesel is een benaming van diesel die onder een lagere accijns valt dan reguliere diesel. Deze diesel wordt voorzien van een rode kleur en een marker. Daarvoor wordt aan diesel een rode kleurstof en furfural toegevoegd als brandstofadditief. De rode kleur maakt het verschil visueel.  Omdat rode diesel onder een lagere accijns valt dan reguliere diesel mocht en mag rode diesel niet voor het gewone wegverkeer worden gebruikt. Vanaf 1 januari 2013 mag rode diesel ook niet meer worden gebruikt in landbouwvoertuigen. Rode diesel wordt nog wel gebruikt als brandstof voor schepen die niet voor de pleziervaart dienen.

Wat is zelfontbranding in de motortechniek?

Zelfontbranding is een verschijnsel dat onder andere voorkomt in de motortechniek. In de motortechniek heeft men het over zelfontbranding als een brandstof spontaan tot ontbranding komt. Daarbij is de zelfontbrandingstemperatuur van groot belang.  Deze temperatuur is de temperatuur waarop een stof tot ontbranding komt. De manier en het moment waarop zelfontbranding ontstaat is dus afhankelijk van de toestand waarin de brandstof zich bevindt. De optimale toestand waarop een brandstof tot zelfontbranding kan komen kan doormiddel van een verbrandingsmotor tot stand worden gebracht.

Dieselmotor en zelfontbranding

Een dieselmotor is een veelgebruikte verbrandingsmotor in onder andere auto’s en schepen. Het principe waarop een dieselmotor werkt is in 1892 door de Duitse werktuigbouwkundige Rudolf Diesel bedacht. Een dieselmotor maakt gebruik van de zelfontbranding van dieselbrandstof. De diesel wordt in de dieselmotor onder hoge druk samengeperst.  Daarbij loopt de temperatuur van de diesel zo hoog op dat de diesel tot zelfontbranding komt. Een dieselmotor is een zuigermotor.

Tijdens de compressieslag van de zuiger wordt de lucht gecomprimeerd.  Daarna wordt de diesel in de motor gespoten. De samengeperste diesel en lucht komen spontaan tot zelfontbranding.  Daardoor maakt de zuiger de arbeidsslag. De zuiger brengt de zuigerstang in beweging. De zuigerstang drijft de krukas aan zodat het voertuig in beweging wordt gebracht. Een dieselmotor bestaat uit een zware constructie omdat een dieselmotor de brandstof onder een veel grotere druk samenperst dan bijvoorbeeld de benzine wordt samengeperst in een mengselmotor of Ottomotor.

Cetaangetal

De zelfontbrandbaarheid is voor diesel van groot belang. Daarom wordt de kwaliteit van diesel ook wel aangeduid met een getal waarmee de zelfontbrandbaarheid van het dieselmengsel duidelijk wordt. Dit getal is het cetaangetal. Het dieselmengsel wordt bij het bepalen van het cetaangetal vergeleken met de koolwaterstof hexadecaan. Hoe hoger het cetaangetal hoe sneller de diesel tot zelfontbranding komt. Een hoog cetaangetal maakt duidelijk dat het om een goede dieselkwaliteit gaat.

Mengselmotor of Ottomotor

Voor een dieselmotor is zelfontbranding van brandstof gewenst. Daarvoor is veel druk nodig die wordt veroorzaakt in een dieselmotor. In mengselmotoren kan men een dergelijke druk niet realiseren. Een mengselmotor of Ottomotor is minder stevig geconstrueerd dan een dieselmotor. Bij mengselmotoren maakt men gebruik van een andere brandstof. In een mengselmotor maakt men gebruik van brandstoffen zoals benzine of lpg.

Het benzinemengsel of de lpg in mengselmotoren wordt niet zo sterk gecomprimeerd als bij dieselmotoren. Daarnaast mag benzine of lpg niet spontaan tot ontbranding komen. Men zegt ook wel dat benzine klopvast moet zijn. De klopvastheid van benzine wordt ook wel verduidelijkt met een octaangetal. Diesel heeft dus een cetaangetal en benzine heeft een octaangetal. Diesel moet tot zelfontbranding komen en benzine juist niet.

Benzine moet uiteraard ook tot ontbranding komen anders ontstaat er te weinig druk in de mengselmotor. Benzine komt niet spontaan tot ontbranding maar wordt tot ontbranding gebracht doormiddel van vonken van bougies. Mengselmotoren hebben dus bougies. Een dieselmotor heeft geen bougies omdat het dieselmengsel tot zelfontbranding komt.

Wat is rode diesel brandstof?

Rode diesel is een brandstof die uit aardolie kan worden verkregen. Het is diesel of gasolie die onder een lager accijnstarief valt en daarom voorzien is van een bepaalde kleur. Deze rode kleur heeft diesel niet als het uit aardolie wordt gewonnen maar wordt dus speciaal toegevoegd door een kleurstof toe te voegen. Ook de marker furfural wordt aan rode diesel toegevoegd. Rode diesel heeft dus geen specifieke andere eigenschappen dan reguliere diesel die onder een hoger accijnstarief valt.

Toepassing rode diesel

Rode diesel werd in het verleden veel gebruikt voor voertuigen die door boeren werden gebruikt zoals tractoren en andere landbouwvoertuigen. Ook werd rode diesel gebruikt als brandstof voor heftrucks en aggregaten.  Verder werd rode diesel gebruikt als brandstof voor schepen. Omdat rode diesel onder een lager accijnstarief valt is rode diesel goedkoper dan reguliere diesel. De overheid loopt echter accijns oftewel belasting mis als men rode diesel gebruikt als brandstof voor dieselvoertuigen daarom zijn er specifieke voertuigen vastgelegd die op rode diesel mogen rijden. Vanaf 1 januari 2013 mogen voertuigen niet meer op rode diesel rijden. Alleen schepen die niet worden gebruikt voor de pleziervaart mogen rode diesel als brandstof gebruiken.

Cetaangetal

De rode kleur van diesel zegt niets over de kwaliteit van diesel. De kwaliteit van diesel kan onder andere worden gemeten door het dieselmengsel te vergelijken met de koolwaterstof hexadecaan. Deze stof komt onder druk snel tot zelfontbranding als er zuurstof aanwezig is. Voor diesel is de zelfontbranding ook van groot belang. Dieselmotoren bevatten geen bougies zoals benzinemotoren (mengselmotor, Ottomotor). In plaats daarvan komt het dieselmengsel tot zelfontbranding in de dieselmotor. Het cetaangetal maakt duidelijk hoe de diesel reageert in de dieselmotor.

Hoe werkt een LPG installatie?

LPG is een brandstof die gebruikt kan worden voor mengselmotoren. Dit zijn motoren die over het algemeen worden gebruikt voor benzine. Met wat aanpassingen kan men een benzinemotor echter ook gebruiken voor LPG. Daarvoor moet men een LPG installatie aanbrengen. Er zijn in de loop der tijd verschillende LPG installaties ontwikkeld. Hieronder zijn de G1, G2 en de G3 installatie beschreven.

Werking van G1 installatie
De eerste generatie-lpg-installaties bestonden uit een gastank die ergens achter in het voertuig werd aangebracht. Soms was het mogelijk om de gastank in de plaats van de benzinetank aan te brengen. Vanaf deze gastank werd een leiding aangebracht naar het motorcompartiment. Op de leiding was een verdamper aangesloten met een mengstuk op of onder de carburateur. De verdamper zorgde er voor dat de LPG vloeistof werd omgezet tot een gasmengsel.

Om een vloeistof te verdampen tot gas heeft men warmte nodig. deze warmte wordt uit de omgeving onttrokken. Daarom is de verdamper aangesloten op een koelsysteem van de motor. De warmte van de motor zorgt er voor dat de LPG in de verdamper wordt opgewarmd. De verdamper regelt ook de druk van het gas. Dit gebeurd aan de hand van de druk in het inlaatspruitstuk. Er is hierbij sprake van een zogenoemd deelvacuüm dat er voor zorgd dat de het verdampte LPG samen met lucht de motor wordt ingezogen.

Het dashboard van de auto is voorzien van een ingebouwde keuzeschakelaar waarmee de bestuurde van de auto kan kiezen of hij op LPG of benzine wil rijden. Deze keuzeschakelaar bedient twee elektromagnetische ventielen in de LPG-leiding en benzineleidingen naar de motor. Dit is de werking van een eerste generatie LPG installatie. Dit wordt ook wel de G1 installatie genoemd.

Werking van G2 LPG installatie
Na de eerste generatie-lpg-installaties werden de tweedegeneratie-lpg-systemen ontwikkeld. Deze tweedegeneratie-lpg-systemen worden ook wel aangeduid met G2 installaties. Deze installatie kan een gas-venturi-systeem of een dampgas-injectiesysteem zijn. De gastoevoer van deze installaties wordt geregeld door een computer. Deze computer zorgt er voor dat G2 installaties schoner zijn dan de G1 installatie. De overige componenten van de installatie kunnen gelijk zijn aan de hieronder genoemde G3 installaties. Desondanks voldoet het voertuig met een G2 installatie niet aan de ECE94-12-emissie-eisen of is deze installatie niet getest bij een erkende keuringsinstantie voor LPG installaties. Daardoor geniet de eigenaar van een auto met een G2 installatie niet de fiscale voordelen die een eigenaar van een G3 installatie wel heeft.

Werking van G3 LPG installatie
Na de tweedegerneratie-lpg-installaties volgde de derdegeneratie-autogasinstallaties. Deze derde generaties worden G3-installaties genoemd. Er zijn verschillende soorten G3 LPG installaties die worden ingebouwd in auto’s. Bij deze installaties wordt gebruik gemaakt van een electronic control unit. Deze electronic control unit is een boordcomputer die de aansturingstijden berekend voor de benzine-injectoren. Deze tijden worden door de boordcomputer omgerekend naar de stuurtijden voor de gasinjectoren. Dit systeem zorgt er voor dat er heel weinig vermogen verloren gaat. Dat zorgt er voor dat er een optimaal rendement wordt gerealiseerd. Via de wegenbelasting ontvangen eigenaren van een auto met een G3 installatie fiscale voordelen.

Wat is LPG brandstof?

LPG is een brandstof die voor auto’s kan worden gebruikt. De afkorting LPG staat voor Liquefied Petroleum Gas. Als men de Engelse omschrijving ‘Liquefied Petroleum Gas’ in het Nederland vertaald dan is LPG vloeibaar petroleum gas. Over het algemeen vertaald men LPG in Nederland en België met autogas. In feite is LPG een mengsel van propaan (C3H8) en butaan (C4H10). Deze twee gassen worden afhankelijk van de buitentemperatuur in een bepaalde verhouding gemengd. De brandstof LPG heeft een aantal gunstige eigenschappen ten opzichte van benzine en diesel. Men kan LPG echter niet in elke auto als brandstof gebruiken. In de volgende alinea is hier meer informatie over weergegeven

LPG niet voor elke motor
LPG is een brandstof die wordt gebruikt in een mengselmotor oftewel een Ottomotor. Dit zijn verbrandingsmotoren waarbij de menging van de brandstof en de lucht plaatsvindt vóór de compressie in tegenstelling tot de dieselmotor. In feite kan men een benzinemotor gebruiken voor LPG. Echter kan men LPG niet zonder aanpassing in de benzinemotor brengen. Daarvoor moet men een LPG installatie aanbrengen.

LPG installaties
Er zijn verschillende LPG installaties. De eerste variant worden ook wel de generatie-lpg-installaties genoemd oftewel G1 installaties. Deze bevatten een gastank met een brandstofleiding naar de motor. Daarop zijn een verdamper met een mengstuk aangesloten. Na verloop van tijd voerde men de tweede generatie LPG installaties in. Deze tweede generatie oftewel G2 installatie kan gas-venturi-systeem of een dampgas-injectiesysteem zijn en bevat een computer die de gastoevoer regelt.

Derde generatie LPG-installaties worden 3 installaties genoemd en zijn nog moderner. Deze G3 installaties bevatten een boordcomputer die de aansturingstijden berekend voor de benzine-injectoren voor de motor. Deze aansturingstijden worden door de boordcomputer omgerekend naar stuurtijden voor de gasinjectoren. De G3 installaties werken daardoor nog efficiënter dan de G1 en G2 installatie.

Voordelen en nadelen van benzine brandstof ten opzichte van diesel

Benzine is een brandstofmengsel dat wordt gebruikt als brandstof voor benzinemotoren. Een groot deel van de auto’s die op de weg rijden zijn voorzien van een benzinemotor. Deze motoren verschillen van dieselmotoren. Benzinemotoren bevatten bougies die doormiddel van vonken de benzine in brand steken zodat het mengsel tot ontploffing komt en de zuigers naar beneden drukt. De zuigerstang zet de lineaire beweging van de zuiger om in een roterende beweging en zorgt er voor dat de krukas gaat draaien. Een dieselmotor werkt grotendeels hetzelfde alleen komt diesel tot zelfontbranding.

Dit houdt in dat diesel niet doormiddel van bougies wordt ontstoken. In plaats daarvan ontbrand diesel door druk in de aanwezigheid van zuurstof. Door deze verschillende werking kan men geen diesel in een benzinemotor gebruiken en geen benzine in een dieselmotor. Voordat men een auto aanschaft moet men al de keuze hebben gemaakt of men een auto wil aanschaffen die op diesel rijd of een auto die op benzine rijd. Deze tekst brengt de verschillen duidelijk in kaart.

Schone brandstof?
Als men het heeft over brandstoffen dan is de kwaliteit van brandstoffen van groot belang. Een goede kwaliteit van een brandstof zorgt er voor dat de motor goed loopt en daardoor minder slijt. Ook voor het milieu is een hoogwaardige brandstof belangrijk. Benzine bevat een aantal dopes die er voor zorgen dat de brandstof goed kan worden toegepast als brandstof voor benzinemotoren. Schadelijke stoffen zoals zwavelverbindingen zijn inmiddels uit de benzinemengsel verwijderd om de luchtverontreiniging te beperken. Ook de stof benzeen is inmiddels uit benzinemengsels gehaald omdat deze stof kankerverwekkend is.

Cetaangetal en Octaangetal
Diesel komt tot zelfontbranding door de druk of compressie en benzine doormiddel van vonken van de bougie. Benzine moet daarom klopvast zijn. De klopvastheid van benzine wordt aangegeven met een octaangetal. De zelfontbrandbaarheid van diesel wordt aangegeven met een cetaangetal. Hoe klopvaster de benzine hoe hoger het octaangetal en hoe beter de zelfontbranding van het dieselmengsel hoe hoger het cetaangetal. Een goede kwaliteit van het brandstofmengsel is belangrijk voor de effectiviteit en de levensduur van de verbrandingsmotor. Voor het bepalen van de voor en nadelen van brandstoffen hieronder ben ik uitgegaan van de gemiddelde kwaliteit van benzine en diesel zoals men deze tankt bij een pompstation.

Voordelen van benzine ten opzichte van diesel
Benzinemotoren hebben een aantal voordelen ten opzichte van dieselmotoren. Het is van te voren belangrijk om deze voordelen goed inzichtelijk te hebben. Hieronder staat een overzicht van de belangrijkste pluspunten van benzine. De pluspunten van benzine zijn in feite de minpunten van diesel en andersom.

  • De wegenbelasting voor benzineauto’s is het lager dan de wegenbelasting voor dieselauto’s (en LPG auto’s).
  • De aanschafprijs van benzineauto’s zijn over het minder hoog dan dieselauto’s.
  • Benzine is een brandstof die goed verkrijgbaar is.
  • Benzineauto’s stoten minder fijnstof en stikstofoxiden uit dan dieselauto’s.
  • Een benzinemotor is lichter in gewicht dan een dieselmotor omdat dieselmotoren uit een zwaardere constructie bestaan.

Nadelen van benzine ten opzichte van diesel
Benzineauto’s hebben ook een aantal nadelen ten opzichte van dieselauto’s. De bekendste nadelen van benzine zijn:

  • Benzinebrandstof heeft de hoogste literprijs.
  • Benzineauto`s hebben een kortere levensduur dan dieselauto’s
  • Benzineauto`s verbruiken meer brandstof dan dieselauto’s.
  • Benzineauto’s hebben minder koppel dan dieselauto’s.

Voordelen en nadelen van diesel brandstof ten opzichte van benzine

Diesel is een brandstof die wordt gebruikt voor dieselmotor. Als men eenmaal een auto heeft gekocht met een dieselmotor of benzinemotor zal men de voorgeschreven brandstof moeten gebruiken. De vraag of diesel voordeliger is dan benzine moet men daarom stellen voordat men een auto gaat aanschaffen of als men overweegt om een andere auto te kopen. Diesel en benzine zijn verschillende brandstofsoorten en de motoren zijn daar op aangepast.

Octaangetal en cetaangetal
Allereerst even wat algemene informatie over diesel en benzine. Voor benzine is de klopvastheid van groot belang dit wordt aangeduid met een octaangetal. Voor diesel is de zelfontbrandbaarheid belangrijk, dit wordt duidelijk met het cetaangetal. Bij beide getallen gaat het niet over het gehalte van een bepaalde stof maar om de eigenschappen van de brandstof in vergelijking tot een referentiebrandstof. Hoe hoger het cetaangetal hoe beter de dieselkwaliteit is en hoe hoger het octaangetal hoe beter de kwaliteit van de benzine is. De kwaliteit van de brandstof is van groot belang voor de levensduur van de motor en het milieu. Als men van zowel diesel als benzine de gemiddelde kwaliteit neemt dan kan men de voordelen goed tegen elkaar afwegen.

Voordelen van diesel ten opzichte van benzine
Een auto die uitgerust is met een dieselmotor heeft een aantal voordelen ten opzichte van een auto die uitgerust is met een benzinemotor. De volgende aspecten zorgen er voor dat het gunstig is om een dieselauto aan te schaffen.

  • De prijs van diesel is lager dan de prijs van benzine.
  • Een dieselmotor is zuiniger dan een benzinemotor door de hogere compressieverhouding en het verloop van de verbranding van de dieselbrandstof.
  • Een dieselmotor heeft over het algemeen een langere levensduur dan een benzinemotor.
  • Als men veel kilometers maakt is een dieselauto voordeliger dan een benzineauto van het zelfde type.
  • Dieselmotoren hebben meestal meer koppel dan een benzinemotoren.

Nadelen van diesel ten opzichte van benzine
Dieselauto’s hebben een aantal nadelen ten opzichte van benzineauto’s.

  • Dieselauto’s zijn zwaarder dan benzineauto’s van hetzelfde type omdat de dieselmotoren zwaarder geconstrueerd zijn.
  • Voor dieselauto’s moet een hogere wegenbelasting worden betaald benzineauto’s.
  • Diesels stoten meer fijnstof en stikstofoxiden uit dan benzinemotoren.
  • De aanschafprijs van een auto met een dieselmotor is vaak hoger dan de aanschafprijs van een auto met een benzinemotor.
  • Dieselmotoren zijn luidruchtiger dan benzinemotoren met dezelfde cilinderinhoud. Tegenwoordig wordt dit verschil wel steeds minder groot omdat dieselmotoren steeds stiller worden.
  • Dieselauto’s hebben  meestal lagere topsnelheid dan een benzineauto’s.

Wat is benzine?

Benzine is een brandstof die gebruikt wordt voor benzinemotoren. Daarnaast kan benzine ook gebruikt worden als schoonmaakmiddel of oplosmiddel. Benzine is een mengsel van koolwaterstoffen met over het algemeen 4 tot circa 12 koolstofatomen, met name uit vertakte alkanen en moleculen met een benzeenring. Voorbeelden hiervan zoals tolueen en xyleen. Benzine bestaat uit de lichtere destillatiefracties van aardolie en heeft een lage viscositeit. Daarnaast heeft benzine een redelijk laag kooktraject. De benaming benzine heeft te maken met de stof benzeen.

Benaming benzine
De Engelse scheikundige Michael Faraday (1791-1867) identificeerde als eerste de stof benzeen in 1825. Hij trof deze stof aan in gebruikte lichtgasflessen. Faraday noemde de stof echter geen benzeen maar bicarburet of hydroge. De Duitse scheikundige Eilhard Mitscherlich gaf de stof de naam Benzin. Deze scheikundige bereide de stof benzin uit benzoëzuur en een sterke base. Hoewel men misschien zou verwachten dat het benzinemengsel hoofdzakelijk uit de stof benzeen zou bestaan is dat tegenwoordig niet meer het geval. De moderne benzine bevat geen of nauwelijks benzeen in het mengsel. Men is er achter gekomen dat benzeen kankerverwekkend is. Daarom past men geen benzeen meer toe in benzinemengsels. Naast benzeen zijn ook  zwavelverbindingen uit benzine verwijderd om de luchtverontreiniging te beperken.

Dopes
Als men benzine wil gebruiken als brandstof dan zal men additieven toe moeten passen. Deze additieven worden ook wel dopes genoemd en moeten voorkomen dat de motor gaat kloppen. Dit kloppen, of pingelen, is namelijk zeer schadelijk voor de motor. Het benzinemengsel moet daarom klopvast zijn. De klopvastheid van het benzinemengsel geeft men weer met het octaangetal. Verschillende benzinemerken verkopen ook een premium kwaliteit benzine. Dit is een hoogwaardiger benzine dan de standaard benzine. Aan deze benzines zijn additieven toegevoegd die het vermogen van de benzinemotor verhogen. Ook zouden de hoogwaardige benzines een reinigende werking voor de motor hebben.

Octaangetal
Het octaangetal gebruikt men als referentiewaarde voor de klopvastheid van benzine. Het octaangetal zegt echter niets over het octaangehalte in het benzinemengsel. Met het octaangetal geeft men alleen weer in hoeverre het benzinemengsel hetzelfde reageert als het makkelijk ontbrandbare n-heptaan en het moeilijk ontbrandbare iso-octaan (2,2,4-trimethylpentaan). Hierbij heeft men bepaald dat de klopvastheid van n-heptaan de waarde 0 heeft en die van iso-octaan 100 is. Een hoog octaangetal maakt duidelijk dat de benzine klopvast is. Het is echter mogelijk dat de klopvastheid van benzine hoger is dan 100. Er zijn namelijk brandstoffen die klopvaster zijn dan de stof iso-octaan.

Verschil tussen benzine en diesel
Diesel is een brandstofmengsel dat heel anders reageert dan benzine. Een benzinemotor is ook anders dan een dieselmotor. Een groot verschil zit in de wijze waarop de brandstof tot ontsteking komt. Dieselbrandstof komt tot ontsteking door zelfontbranding. Deze zelfontbranding ontstaat door druk op het brandstofmengsel en de aanwezigheid van zuurstof. De zelfontbranding zorgt er voor dat er druk ontstaat en de zuiger naar beneden wordt bewogen. Deze lineaire beweging wordt doormiddel van de zuigerstang in een roterende beweging veranderd die er voor zorgt dat de krukas gaat draaien.

Omdat zelfontbranding van het brandstofmengsel van een dieselmotor van cruciaal belang is wordt de zelfontbrandbaarheid van het dieselmengsel duidelijk aangegeven. Dit wordt gedaan doormiddel van het cetaangetal. Bij een benzinemotor komt de brandstof niet doormiddel van zelfontbranding tot ontsteking. In plaats daarvan wordt het mengsel doormiddel van bougies tot ontsteking gebracht. Deze bougies brengen het benzinemengsel doormiddel van bougievonken tot ontsteking. De rest van de werking is vrijwel identiek aan de werking van de dieselmotor, namelijk de zuiger wordt naar beneden gedrukt en brengt de krukas doormiddel van een zuigerstang in beweging.

Wat is diesel of dieselolie?

Diesel wordt ook wel dieselolie genoemd. Het is een product dat van aardolie wordt gemaakt en dient als brandstof voor dieselmotoren. Het stofidentificatienummer, UN-nummer of VN-nummer is 1202. De naam diesel is afgeleid van de uitvinder van de dieselmotor, dat was namelijk Rudolf Diesel.

Men kan gasolie onderverdelen in laagzwavelige en hoogzwavelige gasolie.  Deze indeling gebruikt men als aanduiding voor het Parts per million (ppm) zwavel dat aanwezig is in de gasolie. Men gebruikt de naam diesel voor laagzwavelige gasolie. Naast gasolie kan men ook uit steenkool diesel produceren. Men verkrijgt diesel uit steenkool doormiddel van het Fischer-Tropschproces.

Hoe komt diesel tot ontbranding
Diesel is een brandstof die vanzelf tot ontbranding komt als er druk wordt uitgeoefend op de stof en er zuurstof aanwezig is. Deze factoren zijn ook aanwezig in de verbrandingsruimte in dieselmotoren op het moment dat men de diesel in de motor inspuit. Het is belangrijk dat het dieselmengsel op het juiste moment tijdens de slagen van de cilinder tot ontbranding komt anders gaat op den duur de motor stuk. Het moment van ontbranding heeft te maken met het dieselmengsel.

Cetaangetal
Diesel is een brandstof die doormiddel van zelfontbranding druk kan uitoefenen op een cilinder. De mate van de zelfontbranding wordt aangegeven in een cetaangetal. Dit getal geeft aan wat de kwaliteit is van de dieselbrandstof. Een laag cetaangetal maakt duidelijk dat de dieselbrandstof traag tot zelfontbranding komt en een hoof cetaangetal maakt duidelijk dat het dieselmengsel zeer snel tot zelfontbranding zal komen.  Als het mengsel geheel niet tot zelfontbranding komt is het cetaangetal zo laag dat het brandstofmengsel geheel niet geschikt is voor de motor.

Er zijn verschillende soorten diesel net zoals er ook verschillende soorten benzine zijn. De verschillende soorten zijn afhankelijk van de herkomst, het cetaangetal en de viscositeit (vloeibaarheid). Normale diesel heeft een cetaangetal van rond de 50. Dit is diesel die over het algemeen als brandstof wordt gebruikt voor voertuigen in het wegverkeer en landbouwverkeer. Er is echter ook biodiesel die geheel of gedeeltelijk is gemaakt van plantaardige olie of van dierlijke vetten. Deze diesel heeft een cetaangetal van 70 tot 100.

Verschil tussen diesel en benzine
Benzine en diesel zijn beide koolwaterstofmengels die worden gebruikt in verbrandingsmotoren. Deze brandstofmengsels komen echter op een verschillende manier tot ontsteking. Dat is de kern van het verschil tussen diesel en benzine. Benzine wordt gebruikt als brandstofmengsel voor een benzinemotor of Ottomotor. Deze brandstof komt tot ontsteking door een vonk van een bougie.

Bij dieselmotoren wordt een dergelijk ontstekingsmechanisme niet gebruikt en ontbrand de brandstof doormiddel van druk/ compressie en de aanwezigheid van zuurstof. Er is bij diesel dus sprake van zelfontbranding. Bij diesel wordt gebruik gemaakt van een cetaangetal om de zelfontbrandbaarheid aan te duiden van het mengsel terwijl bij benzine gebruik wordt gemaakt van een octaangetal om de klopvastheid mee aan te duiden.

Wat is een cetaangetal?

Een cetaangetal is een getal waarmee de bereidheid tot zelfontbranding van een brandstof onder druk in de aanwezigheid van zuurstof inzichtelijk wordt gemaakt. Het cetaangetal wordt gebruikt bij diesel en het octaangetal wordt gebruikt bij benzine. Het cetaangetal geeft belangrijke informatie over de toepasbaarheid van het dieselmengsel. Het cetaangetal is afgeleid van cetaan oftewel hexadecaan die is een koolwaterstof en heeft een brutoformule C16H34. Hexadecaan komt zeer snel tot zelfontbranding als er zuurstof aanwezig is en er een bepaalde druk wordt uitgeoefend.

Hexadecaan als referentiebrandstof
Hexadecaan wordt gebruikt als een referentiebrandstof. Dit houdt in dat men de reactie van dieselmengsels vergelijkt met hexadecaan. Hierbij kijkt men naar de zelfontbrandbaarheid. Men vergelijkt dieselmengsels met hexadecaan en geeft op basis hiervan een getal dat oploopt van 0 tot 100. Hierbij refereert een getal van 100 naar een honderd procent overeenkomst met hexadecaan op het gebied van zelfontbrandbaarheid. Er kan echter ook een hoger getal worden gegeven dan 100. In dat geval zal de brandstof nog sneller tot zelfontbranding komen dan hexadecaan. Hogere getallen dan 100 zal men in de praktijk echter niet voor dieselmengsels geven.

Cetaangetal geeft geen informatie over de samenstelling
Het cetaangetal maakt niet duidelijk uit hoeveel procent hexadecaan het dieselmengsel bestaat. In plaats daarvan maakt het cetaangetal alleen duidelijk in hoeverre het dieselmengsel hetzelfde reageert als hexadecaan op het gebied van zelfontbranding. Er hoeft echter geheel geen hexadecaan in het dieselmengsel aanwezig te zijn om een cetaangetal te kunnen bepalen. Ook zonder hexadecaan kan een dieselmengsel overeenkomstig gedrag vertonen met hexadecaan als het gaat om zelfontbranding daarom is het cetaangetal een referentiegetal en wordt hexadecaan als referentiebrandstof gebruikt.

Waarom is een cetaangetal belangrijk?
Het cetaangetal geeft belangrijke informatie over de bruikbaarheid van het dieselmengsel. Het is belangrijk dat de brandstof die wordt gebruikt voor de dieselmotor meteen tot ontbranding komt op het moment dat de brandstof wordt ingespoten. Hoe hoger het cetaangetal hoe beter de brandstof geschikt is voor een dieselmotor. Gemiddeld heeft de meeste diesel die wordt verkocht een cetaangetal van rond de vijftig. Het cetaangetal verschilt in de praktijk per merk. Daarnaast verkopen veel merken ook verschillende soorten diesel. De duurdere diesel heeft in de praktijk vaak een hoger cetaangetal.

Wat is cetaan of hexadecaan en waar wordt deze stof voor gebruikt?

Cetaan of hexadecaan is een eenvoudige koolwaterstof oftewel een alkaan. Cetaan heeft de brutoformule C16H34. De stof bestaat uit een lineaire keten die 16 koolstofatomen bevat. Er bestaan 10.259 zogenoemde structuurisomeren van hexadecaan. Deze structuurisomeren lijken sterk op elkaar omdat ze hetzelfde aantal atomen bevatten en daarnaast ook dezelfde soort atomen. Toch verschillen de structuurisomeren onderling van elkaar omdat de atomen onderling verschillend zijn verbonden. Hexadecaan wordt vooral toegepast als referentiebranstof voor diesel. Daarover is hieronder meer informatie weergegeven.

Waar wordt hexadecaan voor gebruikt?
Voor het bepalen van het cetaangetal van dieselbrandstof maakt men gebruik van een referentiebrandstof. Deze referentiebrandstof is hexadecaan en wordt gebruikt voor de mate van de zelfontbrandbaarheid van diesel. Daarbij worden de eigenschappen en het gedrag van het dieselmengsel vergeleken met de referentiebrandstof hexadecaan.

Waarom een cetaangetal?
Als er zuurstof aanwezig is en er wordt een bepaalde druk uitgeoefend dan komt hexadecaan zeer snel tot zelfontbranding. Doormiddel van het cetaangetal maakt men inzichtelijk hoe de diesel zich gedraagt ten opzichte van hexadecaan. Dit wordt aangeduid met een cetaangetal dat oploopt van 0 tot 100. Hierbij duidt een cetaangetal 100 op het feit dat de stof 100 procent hetzelfde reageert als hexadecaan.

Cetaangetal boven 100?
Er hoeft echter geen hexadecaan in de diesel zelf aanwezig te zijn. Het cetaangetal maakt namelijk niet duidelijk hoeveel hexadecaan in de diesel aanwezig is en zegt dus niets over de samenstelling. In plaats daarvan maakt het cetaangetal duidelijk hoe de diesel reageert. Sommige brandstoffen hebben een nog sterker zelfontbrandinggedrag dan hexadecaan. In dat geval kan een cetaangetal ook boven de 100 uitkomen.

Biobrandstoffen ter discussie

Wereldwijd is er sprake van een toenemende vraag naar biobrandstoffen. Dit heeft er toe geleid dat er bijvoorbeeld in 2009 in totaal 1,5 miljoen barrels per dag aan vloeibare biobrandstof werden geproduceerd. Dit kwam neer op 1,8 procent van de totale wereldproductie aan vloeibare brandstof. In 2004 was dit nog 500.000 barrels per dat en dat betrof toen 0,6 procent van de totale vloeibare brandstof die wereldwijd werd geproduceerd. Dit lijkt hoopgevend voor het milieu maar toch is het maar de vraag of biobrandstoffen echt zo goed zijn voor het beperken van de CO2 uitstoot.

In verschillende landen gaat men meer suikerriet, soja en andere gewassen verbouwen om meer biobrandstof te produceren. Daarvoor wordt bijvoorbeeld in Azië en Brazilië veel ongerepte natuur verbrand zoals regenwouden en oerwouden. De schade die hiermee aan de natuur wordt toegebracht is vermoedelijk groter dan de voordelen die de extra productie van biobrandstoffen oplevert voor het milieu. Naast het verliezen van kostbare natuur komt er nog een nadeel bij: de regenwouden en oerwouden zorgen er juist  voor dat CO2 wordt omgezet. Verder zorgt het platbrand van regenwouden juist voor meer CO2 in de lucht. Deze effecten worden echter niet in de ERoEI opgenomen.

Biobrandstoffen zorgen er daarnaast voor dat veel voedsel wordt aangewend voor brandstof in plaats van voor voeding. Dit roept het ethische vraagstuk op of het wel verantwoord is om mais tot biobrandstof te verwerken terwijl er in sommige landen sprake is van voedseltekorten.

Biobrandstoffen kunnen wel degelijk een goede ontwikkeling zijn zolang daarbij verstandige keuzes worden gemaakt waarmee mens en natuur in acht worden genomen.

Wat wordt bedoelt met de term energiebalans in de natuurkunde en duurzame energie?

De term energiebalans wordt zowel in het kader van de duurzame energie gebruikt als in de natuurkunde. Met energiebalans wordt de verhouding bedoelt tussen de energie die ergens in wordt gestopt en de energie die er uit wordt gehaald. Er worden voor het woord energiebalans een aantal afkortingen gebruikt. Zo wordt energiebalans afgekort met ERoEI.

ERoEI Dit is een afkorting die staat voor de Engelse woorden Energy Returned on Energy Invested. Hierbij wordt gedoeld op het rendement. Bij een ERoEI groter dan 1 is er sprake van een zekere winstgevendheid. Als de ERoEI kleiner is dan 1 moet ergens meer energie in worden geïnvesteerd dan er wordt uitgehaald. Dit houdt in dat het productieproces meer energie kost dan het daadwerkelijk oplevert.

Biobrandstoffen De wereld moet duurzamer worden. Hierbij kijkt men onder andere naar middelen om de CO2 uitstoot te beperken. De keuze van de meest CO2 neutrale brandstoffen is echter lastig te maken. Dit komt omdat verschillende biologische brandstoffen of biobrandstoffen met veel moeite kunnen worden aangewend. Zogenoemde biobrandstoffen haalt men onder andere uit plantaardige oliën. Er zijn echter grote verschillen in het productieproces en verwerkingsproces van planten en vruchten tot daadwerkelijke bio-ethanol. Zo heeft bijvoorbeeld:

  • Bio-ethanol uit maïs een ERoEI van 1,3
  • Bio-ethanol uit suikerriet een ERoEI van 8,0.
  • Biodiesel die wordt geproduceerd uit koolzaad een ERoEI van 2,5

Welke grondstoffen worden gebruikt voor biodiesel?

Biodiesel is een brandstof die wordt gewonnen uit dierlijk vet of plantaardige olie. Voor biodiesel worden geen fossiele brandstoffen gebruikt. Fossiele brandstoffen zijn ontstaan uit plantaardige en dierlijke resten die duizenden jaren samengedrukt in de grond zijn omgezet tot olie en gassen. Biodiesel is een biobrandstof. Deze brandstof wordt uit planten en dierenresten gewonnen die veel korter geleden zijn gestorven. Over het algemeen wordt biodiesel toegepast in een mengvorm met diesel die uit aardolie is verkregen. Als men pure biodiesel gebruikt noemt men dir B100. De mengvorm wordt ook wel B5 of B20 genoemd. B5 is 5% biodiesel of B20 bij 20% bijmenging. Biodiesel kan tot de duurzame energiebronnen behoren dit is echter afhankelijk van de methode waarop de grondstoffen worden verkregen.

Grondstoffen voor biodiesel
Biodiesel wordt gemaakt van een  korte keten alcohol zoals (bio)methanol en (bio)ethanol  en natuurlijke oliën en natuurlijke vetten. Voor de natuurlijke oliën en vetten kunnen verschillende grondstoffen worden aangewend. De grondstoffen die worden gebruik voor biodiesel zijn afhankelijk van de grondstoffen die beschikbaar zijn. De beschikbaarheid van grondstoffen verschilt per werelddeel en is onder andere afhankelijk van het klimaat en de vruchtbaarheid van de grond.  Sommige planten leven in bepaalde klimaatgebieden hoge olieopbrengsten op. In België en Nederland is de olieopbrengst van plantaardige oliën vrij laag. In deze landen wordt voornamelijk koolzaad geplant.

Hieronder staan nog een aantal voorbeelden van plantaardige oliën die gebruikt worden in verschillende klimaatstreken.

  • sojaolie wordt bijna wereldwijd gewonnen uit plantages.
  • maïsolie wordt onder andere in de Verenigde Staten gewonnen.
  • palmolie wordt in tropische landen gebruikt.
  • Jatropha-olie wordt gehaald uit de purgeernoot (Jatropha curcas) in India en andere sub-tropische landen.
  • Karanj wordt vooral India gebruikt.
  • Eucalyptusolie in onder andere Thailand.

Verder worden ook algen gebruikt. Hiervoor worden algen gekweekt in grote waterbakken. Dit wordt ook wel algendiesel genoemd en is de derde generatie biobrandstof. Dierlijke vetten kunnen echter ook worden gebruikt als grondstof voor biodiesel.

Apk-keuring is afhankelijk van de brandstof en het bouwjaar van de auto

De Algemene Periodieke Keuring is in Nederland ook wel bekend onder de afkorting APK. Deze keuring is gebaseerd op de Europese wetgeving. In deze Europese wetgeving is bepaald dat de verkeersveiligheid moet worden bevorderd en het milieu moet worden beschermd door auto’s verplicht te laten keuren. Deze verplichte autokeuring is afhankelijk van het bouwjaar van de auto en het type brandstof dat wordt gebruikt.

Benzine
Nieuwe auto’s die benzine als brandstof gebruiken moeten vier jaar na de ingebruikname van de auto hun eerste Apk-keuring hebben. Vervolgens zal de auto twee keer gekeurd moeten worden om de twee jaar. Nadat die periode van vier jaar is verstreken zal de auto ieder jaar opnieuw een Apk-keuring moeten krijgen.

Diesel of Lpg
Een nieuwe auto die diesel of lpg gebruikt als brandstof heeft een andere keuringscyclus dan een auto die op benzine rijd. Een auto die diesel of lpg gebruikt moet drie jaar na de ingebruikname worden gekeurd. Daarna moeten deze auto’s ieder jaar op nieuw worden gekeurd.

Oudere auto’s
Auto’s die ouder zijn dan 30 jaar hoeven veel minder vaak te worden gekeurd. Deze auto’s moeten om de twee jaar Apk te worden gekeurd. Auto’s die voor 1960 zijn gefabriceerd hoeven zelfs helemaal niet Apk gekeurd te worden.

Auto ter keuring aanbieden
Twee maanden vóór de einddatum van de laatste Apk-keuring mag de auto ter keuring worden aangeboden bij een erkend Apk-keuringsbedrijf. Als de auto goedgekeurd wordt, zal de oude Apk-datum worden verlengd. De einddatum of afloopdatum van de Apk mag niet worden overschreden. Deze datum is vermeld in het rapport over de Apk-keuring. Dit is het Apk-keuringsrapport. Zonder geldige APK mag men een auto niet besturen. Men mag dan hooguit met de auto via de kortste weg rijden naar het APK-station rijden dat het dichtste bij de woning in de buurt is.

Wat is de calorische waarde van gas, wanneer spreek je van hoogcalorisch of laagcalorisch gas?

Calorische waarde is de stookwaarde van een brandstof. Hierbij wordt gekeken naar de hoeveel warmte die uit een brandstof kan worden gehaald wanneer deze volledig wordt verbrand.  De calorische waarde van gas bestaat uit het totaal van verschillende gassoorten die zijn samengevoegd. De calorische waarde van een brandstof kan worden berekend. Hierbij maakt men gebruik van het volgende.

Hoe snel brengt de beoordeelde brandstof d1 kilogram water van 14,5 graad Celsius doormiddel van verwarming 1 temperatuurgraad omhoog bij atmosfeerdruk.

De calorische waarde wordt gebruikt om aan te gegeven hoeveel energie er uit gas per kubieke meter kan worden gehaald. De hoeveelheid energie die uit gas gehaald kan worden verschilt omdat gas niet altijd dezelfde samenstelling heeft. Daardoor is calorische waarde van gas niet constant. Gas wordt twee groepen ingedeeld op basis van de calorische waarde. Deze twee groepen zijn: hoogcalorisch gas en laagcalorisch gas. Deze twee verschillende soorten in kwaliteit van gas worden hieronder kort toegelicht.

Hoogcalorisch gas
Hoogcalorisch gas is gas met een hoge calorische bovenwaarde. Deze bovenwaarde ligt tussen de 10,8 kWh/m3 en 12,8 kWh/m3 gas. Uit hoogcalorisch gas kan ten opzichte van laagcalorisch gas veel energie worden gehaald. Hoogcalorisch gas komt in Nederland vooral voor ion kleine gasvelden. Daarnaast wordt er vanuit Rusland en Noorwegen ook hoogcalorisch gas naar Nederland getransporteerd.

Laagcalorisch gas
Laagcalorisch gas heeft een lagere energiewaarde. Deze ligt tussen de 9,5 kWh/m3 en 10,7 kWh/m3. Laagcalorisch gas wordt in Nederland voornamelijk gewonnen in de gasvelden van Slochteren. Daarom krijgt dit gas ook wel de benaming G-gas. G-gas staat voor Groningen-gas.